ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจของการผลิตข้าวนาดำและนาหว่านของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในพื้นที่อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่

ผู้แต่ง

  • อารีย์ เชื้อเมืองพาน คณะเศรษฐศาสตร์
  • มนตรี สิงหะวาระ
  • อัศวิน เผ่าอำนวยวิทย์

คำสำคัญ:

ข้าว, ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ, นาดำ, นาหว่าน, เชียงใหม่, วิธีเขตกรรม

บทคัดย่อ

ในการศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนทางเศรษฐกิจของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวแบบนาดำและนาหว่าน ในพื้นที่อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลข้อมูลจากเกษตรกรผู้ปลูกข้าวแบบนาดำ 175 ราย และเกษตรกรผู้ปลูกข้าวแบบนาหว่าน 175 ราย รวมทั้งสิ้น 350 ราย ด้วยแบบสอบถามแบบมีโครงสร้าง นำมาวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและวิเคราะห์ความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจด้วย Budgeting Analysis ผลการศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนของการผลิตข้าวของเกษตรกรในพื้นที่อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ พบว่า ส่วนใหญ่เป็นต้นทุนแรงงานซึ่งอยู่ในกระบวนการผลิต โดยเฉพาะต้นทุนในการเตรียมดิน ส่วนต้นทุนด้านปัจจัยการผลิตที่สูงที่สุดคือต้นทุนค่าปุ๋ยบำรุงดิน โดยต้นทุนค่าเมล็ดพันธุ์ของการปลูกด้วยวิธีนาดำต่ำกว่าวิธีนาหว่าน แต่การปลูกข้าวด้วยวิธีนาดำจะทำให้ใช้สารเคมีในการกำจัดวัชพืชและศัตรูพืชน้อยกว่านาหว่าน แต่สัดส่วนกำไรสุทธิต่อรายรับนาดำต่ำกว่าการปลูกข้าวแบบนาหว่านเล็กน้อย ทั้งนี้ต้นทุนของเกษตรกรทั้งสองกลุ่มมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ แต่กำไรสุทธิของการผลิตข้าวของเกษตรกรทั้งสองกลุ่มไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ. (2564). ภาพรวมตลาดข้าวในอาเซียน. สืบค้นจาก https://www.ditp.go.th/contents_attach/732592/732592.pdf.

กรุงเทพธุรกิจ. (2565, 1 กุมภาพันธ์). มูลค่าการส่งออกข้าวไทย. กรุงเทพธุรกิจ. สืบค้นจาก https://www.bangkokbiznews.com/business/985817.

กองวิจัยและพัฒนาข้าว กรมการข้าว. (2559). องค์ความรู้เรื่องข้าว. สืบค้นจาก https://newwebs2.ricethailand.go.th/webmain/rkb3/titleindex.phpfile=content.php&id=2-8.htm.

ปานทิพย์ แสนสง. (2555). การวิเคราะห์การลงทุนและผลตอบแทนในการลงทุนการปลูกข้าวของเกษตรกร เขตพื้นที่จังหวัดนครสวรรค์ ปี 2555, (บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยพะเยา, พะเยา.

พงศ์ศิรภพ ทองดีรวิสุรเกตุ. (2559). การวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบระหว่างต้นทุนการผลิต และผลตอบแทนการปลูกข้าวของกลุ่มเกษตรกรในจังหวัดกาญจนบุรี. (รายงานการวิจัย). นครปฐม: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์.

ยุพา สะรุโณ. (2566). การเปรียบเทียบต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกข้าวเจ้าสุพรรณบุรี 1แบบหว่านและแบบปักดำของเกษตรกร ตำบลห้วยยางโทนอำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 7(12), 73-81.

วาทินี จันทร์โชติช่วง. (2557). การเปรียบเทียบต้นทุนและผลตอบแทนจากการปลูกข้าวหอมมะลิ แบบหว่านและปักดำของเกษตรกร อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์. (บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี, ปทุมธานี.

วิจัยกรุงศรี. (2567). แนวโน้มธุรกิจ/อุตสาหกรรม 2567-2569: อุตสาหกรรมข้าว. สืบค้นจาก https://www.krungsri.com/th/research/industry/industry-outlook/agriculture/rice/io/io-rice-2024-2026.

ศูนย์วิเคราะห์เศรษฐกิจ ธนาคารทหารไทยธนชาต จำกัด (มหาชน). (2567). ttb analytics เตือนแรงงานภาคเกษตรหายไปกว่า 4 ล้านคนในรอบ 10 ปี. สืบค้นจาก https://www.ttbbank.com/th/newsroom/detail/ttba-agricultural-labor-2024.

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2565). เนื้อที่ใช้ประโยชน์ทางการเกษตร. สืบค้นจาก https://www.oae.go.th/assets/portals/1/fileups/prcaidata/files/%E0%B8%8A%E0%B8%A5%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%99%2064(1).pdf.

__________. (2566). ภาวะความยากจนของครัวเรือนเกษตร. สืบค้นจาก https://oae.go.th/home/article/485.

__________. (2567). ข้อมูลการผลิตสินค้าเกษตร: ข้าวนาปี. สืบค้นจาก https://oae.go.th/home/article/499.

Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297-334.

Rovinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Tijdschrift voor Onderwijsresearch, 2(2), 49-60.

Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis. New York: Harper. & Row.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-06-25

รูปแบบการอ้างอิง

เชื้อเมืองพาน อ., สิงหะวาระ ม., & เผ่าอำนวยวิทย์ อ. (2025). ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจของการผลิตข้าวนาดำและนาหว่านของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในพื้นที่อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่. วารสารเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้, 5(1), 1–16. สืบค้น จาก https://so10.tci-thaijo.org/index.php/ECONMAEJO_JOURNAL/article/view/2390

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย