การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุที่ป่วยโรคเบาหวาน จังหวัดเลย

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาและประเมินรูปแบบการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นโรคเบาหวาน จังหวัดเลย วิธีการวิจัย แบ่งเป็น 4 ระยะดังนี้ ระยะที่1การศึกษาพื้นฐานและทฤษฎีที่เกี่ยวข้องระยะที่ 2 การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพตนเอง ระยะที่ 3 การทดลองใช้รูปแบบการดูแลสุขภาพตนเอง และระยะที่ 4 การประเมินและปรับปรุงรูปแบบการดูแลสุขภาพตนเอง กลุ่มตัวอย่าง กลุ่มตัวอย่าง      รวม 239 คน ได้แก่ ผู้รับผิดชอบงานเบาหวานในระดับตำบลและอำเภอ 28 คน และผู้สูงอายุผู้ป่วยเบาหวานจากคลินิกในสังกัดสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเลย 211 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติเชิงอนุมานใช้ (Paired Sample t-test) โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการศึกษาพบว่ารูปแบบการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นโรคเบาหวาน ซึ่งออกแบบตามหลักการ 3 ส คือ1) สร้างความรู้ในการดูแลสุขภาพตนเอง (ส1) 2)สร้างการรับรู้ความสามารถในการดูแลสุขภาพตนเอง (ส2) 3) ส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเอง (ส3) มีประสิทธิผลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p< 0.01โดยคะแนนความรู้เพิ่มขึ้นจากค่าเฉลี่ย 14.02 เป็น 17.28 การรับรู้ความสามารถในตนเองเพิ่มจาก 1.42 เป็น 2.48 และพฤติกรรมการดูแลตนเองดีขึ้นจาก1.41เป็น2.45 ผลลัพธ์เหล่านี้ยืนยันว่า เมื่อผู้สูงอายุได้รับความรู้ที่เข้าใจง่าย พร้อมได้รับการส่งเสริมความมั่นใจผ่านการมีส่วนร่วมและสัมพันธภาพที่ดีก็จะนำไปสู่พฤติกรรมสุขภาพที่ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง

สรุป: รูปแบบที่พัฒนาขึ้นมีศักยภาพในการประยุกต์ใช้กับผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานและกลุ่มเสี่ยง อย่างไรก็ตาม การศึกษาครั้งนี้ไม่ได้วัดระดับHbA1cจึงยังไม่สามารถยืนยันผลต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้โดยตรง