ผลกระทบของอุทกภัยต่อระบบนิเวศและแนวทางการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป ตำบลเฉลิม อำเภอระแงะ จังหวัดนราธิวาส
คำสำคัญ:
อุทกภัย, ระบบนิเวศ, แนวทางการพัฒนาศักยภาพบุคลากรบทคัดย่อ
การวิจัยนี้ผลกระทบของอุทกภัยต่อระบบนิเวศและแนวทางการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป ตำบลเฉลิม อำเภอระแงะ จังหวัดนราธิวาส โดยมีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาผลกระทบของอุทกภัยที่มีต่อระบบนิเวศอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป และ 2. เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวหลังเกิดอุทกภัยอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป การวิจัยในครั้งนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้เครื่องมือแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง (Structured Interview) ซึ่งใช้วิธีการเก็บข้อมูลจากศึกษาข้อมูลจากเอกสารที่เกี่ยวข้อง ข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน 6 คน โดยผู้ให้ข้อมูลหลักประกอบด้วย นายกองค์การบริหารส่วนตำบลเฉลิม จำนวน 1 คน เจ้าหน้าที่กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ประจำอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป จำนวน 1 คน และประชาชนในพื้นที่ จำนวน 4 คน การวิเคราะห์ข้อมูลในครั้งนี้เป็นการวิเคราะห์เนื้อหาจากการศึกษา รวบรวมข้อมูลจากบทความที่เกี่ยวข้อง และจากการสัมภาษณ์เชิงลึก โดยการสรุปประมวลผลและนำเสนอในเชิงพรรณนา
ผลการศึกษาพบว่า 1. อุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป ได้รับผลกระทบจากอุทกภัยครั้งใหญ่ เมื่อปี พ.ศ. 2566 ส่งผลกระทบหลากหลายด้าน ได้แก่ ผลกระทบด้านระบบนิเวศน์ ผลกระทบด้านพืชผลทางการเกษตร และผลกระทบด้านอาคารบ้านเรือนและโครงสร้างพื้นฐาน 2. แนวทางการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวหลังเกิดอุทกภัยอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป พบว่า หลังจากเกิดอุทกภัยอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป จำเป็นต้องมีแนวทางการพัฒนาและฟื้นฟูแหล่งท่องเที่ยวให้กลับมาใช้งานได้อย่างปลอดภัยและยั่งยืน โดยแนวทางหลักที่ควรดำเนินการ ได้แก่ ปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐาน ระบบเตรียมความพร้อมและเตือนภัย การพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวแบบยั่งยืน และบทบาทและการมีส่วนร่วมของชุมชน แนวทางเหล่านี้จะช่วยอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโปสามารถฟื้นตัวจากอุทกภัยและพัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ปลอดภัย ยั่งยืน และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมในระยะยาว
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ. (2566). แนวทางการป้องกันและแก้ไขปัญหาอุทกภัยของภาครัฐ. สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ.
สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดนราธิวาส. (2567). เอกสารบรรยายเรื่อง การแจ้งเตือนภัยในพื้นที่เสี่ยงภัยพิบัติจังหวัดนราธิวาส. (เอกสารไม่ตีพิมพ์). https://pmua.or.th/wp-content/uploads/2024/07/
กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค 4 ส่วนหน้า. (2567). รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย บินลงใต้ สำรวจความเสียหายอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป พร้อมมอบถุงยังชีพและให้กำลังใจแก่ผู้ประสบภัยในพื้นที่. https://www.southpeace.go.th/?p=91497
เทศบาลตำบลรือเสาะ. (2563). ข้อมูลพื้นฐานและผลกระทบจากอุทกภัยในพื้นที่อุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป. https://www.ruesoa.go.th/
Tansley, A. G. (1935). The use and abuse of vegetational concepts and terms. Ecology, 16(3), 284-307.
Odum, E. P. (1971). Fundamentals of ecology (3rd ed.). W. B. Saunders Company.
Holling, C. S. (1973). Resilience and stability of ecological systems. Annual Review of Ecology and Systematics, 4(1), 1-23.
National Governors' Association. (1979). Emergency preparedness project: Final report. National Governors' Association, Center for Policy Research.
Quarantelli, E. L. (1998). What is a disaster? Perspectives on the question. Routledge.
Coppola, D. P. (2015). Introduction to international disaster management (3rd ed.). Butterworth-Heinemann.
World Tourism Organization. (2004). Indicators of sustainable development for tourism destinations: A guidebook. UNWTO.
Butler, R. W. (1980). The concept of a tourist area cycle of evolution: Implications for management of resources. Canadian Geographer, 24(1), 5-12.
Inskeep, E. (1991). Tourism planning: An integrated and sustainable development approach. Van Nostrand Reinhold.
Hall, C. M. (2008). Tourism and disaster recovery: The case of the Indian Ocean tsunami. In A. Pizam & Y. Mansfeld (Eds.), Tourism, security and safety (pp. 239-255). Butterworth-Heinemann.
สุวิทย์, ส., มานะ, ม., & ปรีชา, ป. (2563). ผลกระทบของอุทกภัยในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ภาคเหนือ. วารสารสิ่งแวดล้อม, 25(2), 150-165.
ประเสริฐ, ป., และคณะ (2562). การเปลี่ยนแปลงรูปแบบการไหลของน้ำส่งผลกระทบต่อความหลากหลายทางชีวภาพในระบบนิเวศ. วารสารนิเวศวิทยาและสิ่งแวดล้อม, 18(4), 210-225.
วิชัย, ว., และคณะ (2564). ผลกระทบของอุทกภัยต่อการเกษตรและไม้ผลเศรษฐกิจในพื้นที่ภาคใต้. วารสารเกษตรศาสตร์และทรัพยากรธรรมชาติ, 55(3), 401-415.
จิรศักดิ์, จ., และคณะ (2561). ผลกระทบระยะยาวต่อความมั่นคงทางอาหารของชุมชนเกษตรกรในพื้นที่เสี่ยงภัยจากสถานการณ์น้ำป่าไหลหลาก. วารสารการพัฒนาชนบทอย่างยั่งยืน, 2(1), 1-15.
อนุชา, อ., และคณะ (2563). ผลกระทบของน้ำท่วมฉับพลันต่อการกัดเซาะและตะกอนในลำน้ำป่าต้นน้ำ. วารสารชลศาสตร์และธรณีวิทยา, 10(1), 35-50.
ประพันธ์, ป., & สุรชัย, ส. (2564). โครงสร้างพื้นฐานที่ทนทานต่อภัยธรรมชาติ: ศึกษากรณีอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ หลังเกิดดินถล่ม.
ชัยวัฒน์, ช., สมศักดิ์, ส., & วีระ, ว. (2565). ระบบเตือนภัยน้ำป่าไหลหลากสำหรับแหล่งท่องเที่ยวในภาคเหนือ. ใน รายงานการประชุมวิชาการเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศแห่งชาติ ครั้งที่ 15 (น. 112-120). สมาคมเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ.
สุภาพร, ส., & ณัฐพล, ณ. (2563). ระบบเตือนภัยในอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์: ปัจจัยสู่ความสำเร็จและความท้าทาย. วารสารการจัดการภัยพิบัติ, 4(2), 15-30.
มนัสนันท์, ม., และคณะ (2566). แนวทางการพัฒนา "Disaster Tourism" เพื่อการฟื้นฟูระบบนิเวศหลังภัยพิบัติ. วารสารการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์, 12(3), 55-70.
พิมพ์ใจ, พ., & เกรียงไกร, ก. (2563). การท่องเที่ยวโดยชุมชนหลังประสบอุทกภัยในอำเภอเบตง จังหวัดยะลา. วารสารวิจัยสังคมศาสตร์, 15(1), 120-135.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสมาคมรัฐประศาสนศาสตร์แห่งประเทศไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
