แนวทางการส่งเสริมพฤติกรรมการออมเงินของครัวเรือนในระดับชุมชน กรณีศึกษาชุมชนพร้อมจิตร อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ
คำสำคัญ:
พฤติกรรมการออมของครัวเรือน, ทฤษฎีวงจรชีวิต, ทฤษฎีพฤติกรรมตามแผน , ความรู้ทางการเงิน , การออมในระดับชุมชนบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการออมของครัวเรือนในระดับชุมชน บูรณาการทฤษฎีวงจรชีวิต (Life-Cycle Hypothesis: LCH) และทฤษฎีพฤติกรรมตามแผน (Theory of Planned Behavior: TPB) เพื่ออธิบายพฤติกรรมการออมของครัวเรือน และนำเสนอแนวทางส่งเสริมการออมที่สอดคล้องกับบริบทของชุมชนพร้อมจิตร เทศบาลตำบลคลองด่าน อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ บทความนี้ใช้การศึกษาเชิงเอกสารและการวิเคราะห์เชิงแนวคิด โดยสังเคราะห์องค์ความรู้จากหนังสือ ตำรา บทความวิชาการ งานวิจัย และรายงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ผลการสังเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า พฤติกรรมการออมของครัวเรือนได้รับอิทธิพลจากปัจจัยเชิงโครงสร้างทางเศรษฐกิจ ปัจจัยเชิงพฤติกรรม และปัจจัยด้านทุนทางสังคมของชุมชน โดยรายได้ การวางแผนตามช่วงชีวิต ทัศนคติ บรรทัดฐานทางสังคม การรับรู้ความสามารถในการควบคุมพฤติกรรม และความรู้ทางการเงิน ล้วนมีบทบาทต่อการตัดสินใจออมของครัวเรือน นอกจากนี้การสนับสนุนจากครอบครัว ชุมชน และสถาบันการเงินในท้องถิ่นยังช่วยเสริมสร้างวินัยและความต่อเนื่องในการออม บทความนี้เสนอว่า การส่งเสริมพฤติกรรมการออมควรดำเนินการแบบบูรณาการทั้งในมิติทางเศรษฐกิจ พฤติกรรม และทุนทางสังคมของชุมชน เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางการเงินของครัวเรือนและความเข้มแข็งของชุมชนอย่างยั่งยืน รวมทั้งเป็นแนวทางในการพัฒนามาตรการส่งเสริมการออมที่สอดคล้องกับบริบทของชุมชน
เอกสารอ้างอิง
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. (2562). ความรู้ทางการเงินสำหรับประชาชน. สืบค้นเมื่อ 2 เมษายน 2569, จาก https://www.set.or.th/th/education-research/education/happymoney
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. (2565). รายงานภาวะการออมและการลงทุนของครัวเรือนไทย. สืบค้นเมื่อ 29 พฤษภาคม 2569, จาก https://www.set.or.th
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2564). รายงานภาวะเศรษฐกิจไทย. สืบค้นเมื่อ 2 เมษายน 2569, จาก https://www.bot.or.th/th/home.html
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2566). รายงานเสถียรภาพระบบการเงินไทย ปี 2566. สืบค้นเมื่อ 29 พฤษภาคม 2569, จาก https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/reports/financial-stability-report
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2567). รายงานภาวะเศรษฐกิจและการเงินไทย ปี 2567. สืบค้นเมื่อ 29 พฤษภาคม 2569, จาก https://www.bot.or.th/th/home.html
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2566–2570. สืบค้นเมื่อ 3 เมษายน 2569, จาก http://www.nesdc.go.th
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2564). การสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน พ.ศ. 2564. สืบค้นเมื่อ 5 เมษายน 2569, จาก https://www.nso.go.th
สุวรรณา รุจิโมระ, และฎายิน พรยุทธพงศ์. (2563). การศึกษาพฤติกรรมการออมเงินของครัวเรือน: กรณีศึกษาชุมชนพร้อมจิตร เทศบาลตำบลคลองด่าน อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี.
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
Fernandes, D., Lynch, J. G., Jr., & Netemeyer, R. G. (2014). Financial literacy, financial education, and downstream financial behaviors. Management Science, 60(8), 1861–1883. https://doi.org/10.1287/mnsc.2013.1849
Karlan, D., Ratan, A. L., & Zinman, J. (2014). Savings by and for the poor: A research review and agenda. Review of Income and Wealth, 60(1), 36–78. https://doi.org/10.1111/roiw.12101
Katona, G. (1975). Psychological economics. New York, NY: Elsevier.
Keynes, J. M. (1936). The general theory of employment, interest and money. London, England: Macmillan.
Lusardi, A. (2019). Financial literacy and the need for financial education: Evidence and implications. Swiss Journal of Economics and Statistics, 155(1), 1–8. https://doi.org/10.1186/s41937-019-0027-5
Lusardi, A., & Mitchell, O. S. (2014). The economic importance of financial literacy: Theory and evidence. Journal of Economic Literature, 52(1), 5–44. https://doi.org/10.1257/jel.52.1.5
Modigliani, F., & Brumberg, R. (1954). Utility analysis and the consumption function: An interpretation of cross-section data. In K. K. Kurihara (Ed.), Post-Keynesian economics (pp. 388–436). New Brunswick, NJ: Rutgers University Press.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2023). OECD economic outlook 2023. Paris, France: OECD Publishing.
Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. New York, NY: Simon & Schuster.
Thaler, R. H., & Benartzi, S. (2004). Save more tomorrow™: Using behavioral economics to increase employee saving. Journal of Political Economy, 112(1), S164–S187. https://doi.org/10.1086/380085
Xiao, J. J., & Noring, F. E. (1994). Perceived saving motives and hierarchical financial needs. Financial Counseling and Planning, 5, 25–44.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
