การพัฒนาสื่อมัลติมีเดีย เรื่อง “ความเชื่อผิด ๆ เกี่ยวกับการสูบบุหรี่”
คำสำคัญ:
การพัฒนาสื่อมัลติมีเดีย, ความเชื่อผิดเกี่ยวกับการสูบบุหรี่, การประเมินเชิงคุณภาพ, ทฤษฎีการเรียนรู้ผ่านสื่อมัลติมีเดียบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์และออกแบบ 2) พัฒนา และ 3) ประเมินคุณภาพสื่อมัลติมีเดีย เรื่อง “ความเชื่อผิด ๆ เกี่ยวกับการสูบบุหรี่” การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงประเมินที่ใช้ข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลคือผู้เชี่ยวชาญด้านเนื้อหาและด้านสื่อมัลติมีเดีย จำนวน 5 ท่าน ซึ่งได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) สื่อมัลติมีเดีย เรื่อง “ความเชื่อผิด ๆ เกี่ยวกับการสูบบุหรี่” และ 2) แบบประเมินคุณภาพสื่อมัลติมีเดียโดยผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งประกอบด้วยข้อคำถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ และข้อคำถามปลายเปิด แบบประเมินได้รับการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา ได้ค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) อยู่ระหว่าง 0.67–1.00 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการวิเคราะห์และออกแบบสื่อมัลติมีเดีย ผู้วิจัยได้กำหนดกลุ่มเป้าหมายหลักเป็นกลุ่มเยาวชนและวัยทำงาน ออกแบบสื่อในรูปแบบแอนิเมชัน 2 มิติ ความยาว 3.47 นาที โดยแบ่งโครงสร้างเนื้อหาออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ บทนำ ช่วงกลาง และบทสรุป 2) ผลการพัฒนาสื่อมัลติมีเดีย พบว่า สื่อที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยข้อความ ภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว เสียงบรรยาย และเสียงประกอบ และภายหลังการทดสอบเบื้องต้น ผู้วิจัยได้ปรับปรุงตัวสะกด ระดับเสียง ภาพกระตุก และระยะเวลาในการนำเสนอก่อนนำไปประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญ และ 3) ผลการประเมินคุณภาพสื่อมัลติมีเดีย พบว่า คุณภาพโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (Mean = 4.57, S.D. = 0.50) โดยด้านเนื้อหา ด้านเสียงและภาษา และด้านภาพนิ่งอยู่ในระดับมากที่สุด ขณะที่ด้านการนำเสนอข้อมูล ด้านภาพเคลื่อนไหว และด้านตัวอักษรและข้อความอยู่ในระดับมาก ข้อมูลเชิงคุณภาพสะท้อนว่า สื่อมีจุดเด่นด้านความถูกต้องและความชัดเจนของเนื้อหา การใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย และความสอดคล้องระหว่างภาพกับเสียงบรรยาย
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมโรค. (2566). รณรงค์วันงดสูบบุหรี่โลก 2566 มุ่งสร้างสังคมปลอดบุหรี่. สืบค้นจาก https://ddc.moph.go.th/
วรานันท์ อิศรปรีดา. (2565). การออกแบบสื่อมัลติมีเดียเพื่อการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุรีพร ชาบุตรบุณฑริก, พระมหาวัฒนา สุรจิตฺโต, พระสิทธิชัย รินฤทธิ์, สมควร นามศรีฐาน, และ ชาตรี เพ็งทำ. (2565). การพัฒนาสื่อดิจิทัลในการจัดการเรียนรู้ เรื่อง ภูมิภาคของโลกกับพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ตามแนวคิด ADDIE Model. วารสารศรีล้านช้างปริทรรศน์, 8(2), 91–100.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). (2568). ความเชื่อผิด ๆ เกี่ยวกับบุหรี่: สาระสุขภาพ. สืบค้นจาก https://www.thaihealth.or.th/
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). สรุปผลที่สำคัญการสำรวจการมีการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในครัวเรือน พ.ศ. 2567. สืบค้นจาก https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20250526084212_43801.pdf
องค์การอนามัยโลก. (2566). Tobacco (Fact sheet) [ยาสูบและผลกระทบต่อสุขภาพ]. สืบค้นจาก https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/tobacco
Banat, S. Y., & Wahba, F. A.-A. (2023). Instructional design in modern environments: Pertinent mobile learning content quality features. International Journal of Web-Based Learning and Teaching Technologies, 18(1), 1–23. https://doi.org/10.4018/IJWLTT.330757
Baxter, K. A., Sachdeva, N., & Baker, S. (2025). The application of cognitive load theory to the design of health and behavior change programs: Principles and recommendations. Health Education & Behavior, 52(4), 469–477. https://doi.org/10.1177/10901981251327185
Boonprasom, C. (2024). Development of interactive multimedia for self-learning on computer and technology for students in primary educational service area 3 of Ubon Ratchathani. Journal of Industrial Education, 23(3), 80–96. https://doi.org/10.55003/JIE.23310
Evans, W. D., Bingenheimer, J., Cantrell, J., Kreslake, J., Tulsiani, S., Ichimiya, M., D’Esterre, A. P., Gerard, R., Martin, M., & Hair, E. C. (2024). Effects of a social media intervention on vaping intentions: Randomized dose-response experiment. Journal of Medical Internet Research, 26, e50741. https://doi.org/10.2196/50741
Fouzul Kareema, M. I., & Bt Zubairi, A. M. (2021). Item objective congruence analysis for multidimensional items content validation of a reading test in Sri Lankan university. Journal of Language and Linguistic Studies, 17(4), 1891–1904. https://doi.org/10.17263/jlls.10237
Hair, E. C., Kreslake, J. M., Tulsiani, S., McKay, T., & Vallone, D. (2025). Reducing e-cigarette use among youth and young adults: Evidence of the truth campaign’s impact. Tobacco Control, 34(1), 59–64. https://doi.org/10.1136/tc-2023-057992
Jung, S., Murthy, D., Bateineh, B. S., Loukas, A., & Wilkinson, A. V. (2024). The normalization of vaping on TikTok using computer vision, natural language processing, and qualitative thematic analysis: Mixed methods study. Journal of Medical Internet Research, 26, e55591. https://doi.org/10.2196/55591
Mayer, R. E. (2021). Cognitive theory of multimedia learning. In R. E. Mayer & L. Fiorella (Eds.), The Cambridge handbook of multimedia learning (3rd ed., pp. 57–72). New York, NY: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108894333.008
Mayer, R. E., & Fiorella, L. (2021). The Cambridge handbook of multimedia learning (3rd ed.). New York, NY: Cambridge University Press.
Noetel, M., Griffith, S., Delaney, O., Harris, N. R., Sanders, T., Parker, P., del Pozo Cruz, B., & Lonsdale, C. (2022). Multimedia design for learning: An overview of reviews with meta-meta-analysis. Review of Educational Research, 92(3), 413–454. https://doi.org/10.3102/00346543211052329
Nomura, M., Goto, A., Osawa, E., & Miura, H. (2021). Empirical evaluation of understandability and usability of health handbooks commonly used in Japan. Frontiers in Communication, 6, Article 728934. https://doi.org/10.3389/fcomm.2021.728934
Senadheera, V. V., Ediriweera, D. S., & Rupasinghe, T. P. (2024). Instructional design models for digital learning in higher education—A scoping review. Journal of Learning for Development, 11(1), 15–26. https://doi.org/10.56059/jl4d.v11i1.973
Smith, M. J., & Hilton, S. (2023). Youth’s exposure to and engagement with e-cigarette marketing on social media: A UK focus group study. BMJ Open, 13(8), e071270. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2022-071270
Van Oirschot, G., Pomphrey, A., Dunne, C., Murphy, K., Blood, K., & Doherty, C. (2024). An evaluation of the design of multimedia patient education materials in musculoskeletal health care: Systematic review. JMIR Rehabilitation and Assistive Technologies, 11, e48154. https://doi.org/10.2196/48154
Zhang, J., Wang, B., Yang, H. H., Chen, Z., Gao, W., & Liu, Z. (2022). Assessing quality of online learning platforms for in-service teachers’ professional development: The development and application of an instrument. Frontiers in Psychology, 13, Article 998196. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.998196
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
