แนวทางเพื่อการเยียวยาผู้ที่มีภาวะซึมเศร้าด้วยธรรมะ: ธรรมชาติตามแนววิถีพุทธ

ผู้แต่ง

  • พระปลัดมนู ฐานจาโร มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

ภาวะซึมเศร้า, ธรรมะ, ธรรมชาติตามแนววิถีพุทธ

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งแสดงให้เห็นถึงการนำหลักธรรมทางพระพุทธศาสนามาประยุกต์ใช้ในการเยียวยาและพัฒนาจิตใจมนุษย์ ภาวะซึมเศร้าเป็นความผิดปกติทางอารมณ์ โดยแสดงออกให้เห็นถึงอารมณ์ซึมเศร้า มีความ รู้สึกเบื่อหน่าย หดหู่ ท้อแท้ สิ้นหวัง การเคลื่อนไหวช้า เซื่องซึม เบื่ออาหาร น้ำหนักลด นอนไม่หลับ พบใน เพศหญิงมากกว่าเพศชาย และพบได้ในทุกช่วงอายุ ตามแนววิถีพุทธมีความเชื่อว่าภาวะซึมเศร้าเป็นความรู้สึกที่เกิดจากความคิดฟุ้งซ่านที่ไม่มีสติ  ในการควบคุมระวังความคิด  เมื่อไม่มีแนวทางในการดับความคิดหรือความทุกข์นั้นทำให้จิตตก จนเกิดภาวะซึมเศร้าได้ การฝึกสติเป็นวิธีแก้ไข โดยให้บุคคลอยู่กับปัจจุบันซึ่งจะเป็นการหยุดความคิดซ้ำ ๆ ที่ทำให้เกิดความทุกข์ใจ และกังวลใจ จนก่อให้เกิดภาวะซึมเศร้า ชาวพุทธส่วนใหญ่ใช้ หลักคำสอนทางพระพุทธศาสนาเป็นสิ่งยึดเหนี่ยวในการดำเนินชีวิต ความเชื่อทางศาสนามีผลต่อความ รู้สึกและการกระทำของมนุษย์ ช่วยทำให้ชีวิตมี ความสุข จิตใจสงบเย็น และมีกำลังใจที่จะต่อสู้ กับอุปสรรคต่าง ๆ ที่ผ่านเข้ามาในชีวิต การป้องกันภาวะซึมเศร้าโดยอาศัยธรรมะและ การนำหลักธรรมชาติของชีวิตตามแนววิถีพุทธมาใช้ จะช่วยเยียวยาตนเองให้ห่างไกลจากภาวะซึมเศร้าได้ 

เอกสารอ้างอิง

กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2550). การสำรวจภาวะสุขภาพจิตของประชาชนในปี พ.ศ. 2555. นนทบุรี:กระทรวงสาธารณสุขกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2552).

กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2555). แนวปฏิบัติทางคลินิกเพื่อการบำบัดทาง สังคมจิตใจผู้ป่วยโรคซึมเศร้าในสถาน บริการระดับทุติยภูมิ. อุบลราชธานี: โรงพิมพ์ พระศรีมหาโพธิ์.

จุฑามาศ วารีแสงทิพย์. (2552). การฟื้นฟูคุณภาพ ชีวิตของผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายด้วยธรรมปฏิบัติ. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ธรณินทร์ กองสุข, พันธุ์นภา กิตติรัตนไพบูลย์, เกษราภรณ์ เคนบุปผา, สุพัตรา สุขาวห, ศิริจันทร์ สุขใจ, และ จินตนา ลี้จงเพิ่มพูน. (2551). ความชุกของโรคซึมเศร้าในคนไทย: การสำรวจระบาดวิทยาโรคทางจิตเวช ระดับชาติปี 2551. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข.

ธวัลรัตน์ ศรีวิลาศ. (2553). ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับ ภาวะซึมเศร้าในพระภิกษุสูงอายุในเขต กรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสุขภาพจิต. คณะแพทยศาสตร์: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

นันทิรา หงส์ศรีสุวรรณ์. (2559). ภาวะซึมเศร้า. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยหัวเฉียว เฉลิมพระเกียรติ. 19(38):105-118.

ปุณยภพ สิทธิพรอนันต์. (2550). ฆ่าตัวตายเพราะ โรคซึมเศร้า. กรุงเทพมหานคร: ใกล้หมอ.

พระปราโมทย์ ปาโมชโช. (2561). ธรรมะกับโรคซึมเศร้า [วีดิโอ]. สืบค้นเมื่อ 25 มีนาคม 2565, จากhttps://www.youtube.com/ watch?v=tk662-M-3Y0.

พระปลัดสมชาย ปโยโค และอุทัย สุดสุข. (2558). พุทธบูรณาการการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังในสังคมไทย. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร. 3(2): 45-64.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตโต). (2557). พุทธธรรม ตอนที่ 1 บทที่ 1 ขันธ์ 5. พิมพ์ครั้งที่ 39. พระนครศรีอยุธยา: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาพรเทพ อ.ต.ตโม (เดชประสาท). (2553). การศึกษาวิเคราะห์วิธีบำบัดโรคซึมเศร้า ตามแนวพุทธศาสนาเถรวาท. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. พระนครศรีอยุธยา: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี. (2560). เดี๋ยวมันก็ ผ่านไป [วีดิโอ]. สืบค้นเมื่อ 30 มีนาคม 2565, จากhttps://www.youtube.com/watch? v=t28zU09jfA4.

พระมหาสมปอง. (2562). คนแท้ไม่ท้อ [วีดิโอ]. สืบค้นเมื่อ 30 มีนาคม 2565, จาก https://www.youtube.com/watch?v=kT5gKc3_Jcs

พลภัทร์ โล่เสถียรกิจ. (2551). จิตบำบัดแนวพุทธ: การบำบัดด้วยสติ. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย. 16(2): 119-129.

พุทธทาสภิกขุ. (2559). บทความสู่สุขคติ: สัพเพ ธัมมา นาลัง อภินิเวสายะ. สืบค้นเมื่อ 9 มีนาคม 2565, จาก https://chapanakij.com/ article/58.

มาโนช หล่อตระกูล และ ปราโมทย์ สุคนิชย์. (2558). จิตเวชศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพมหานคร : ภาควิชาจิตเวชศาสตร์คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี.

มาริสา อุทยาพงษ์. (2560). การประยุกต์ใช้การเจริญสติเพื่อป้องกันผู้ที่มีภาวะซึมเศร้า. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์. 13(2): 109-122

มาลีวัล เลิศสาครศิริ. (2559). ประสิทธิผลของ โปรแกรมการฝึกสมาธิต่อพหุปัญญาของนักศึกษาชั้นปีที่ 1 วิทยาลัยเซนต์หลุยส์. วารสารพยาบาลทหารบก. 17(3): 44-53.

สมพร กันทรดุษฎี เตรียมชัยศรี. (2560). สร้างเสริมสุขภาพด้วยสมาธิบำบัดแบบ SKT 1-7. สืบค้นเมื่อ 25 มีนาคม 2565, จาก https:// goodlifeupdate.com/healthy-mind/dhamma/9742.html.

สุนันทา เอ๊าเจริญ, ชิดชนก เทพพิทักษ์, ศศิสังวาลย์ ศรีสังข์, พระปลัดสมชาย ปโยโค (ดำเนิน), และพระมหาวีรธิษณ์ วรินฺโท. (2560). ผลของโปรแกรมการลดภาวะซึมเศร้าในโรคติดต่อ ไม่เรื้อรังด้วพุทธบูรณาการ. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร. 5(1): 89-102.

หลวงปู่เทสก์ เทสรังสี. (2560). ศีลสู่สมาธิ. สืบค้น เมื่อ 20 มีนาคม 2565, จาก http://www.dhammathai.org/articles/dbview.php?No=1118.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2024-06-30