การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำจัดขยะมูลฝอย ในพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่ง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะมูลฝอยในเขตพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่ง 2. เปรียบเทียบการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะมูลฝอยในเขตพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่ง และ 3. ศึกษาปัญหาอุปสรรคต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะมูลฝอยในเขตพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่ง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี เน้นการมีส่วนร่วม 3 ประการ คือ (1) การมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ (2) การมีส่วนร่วมในการปฏิบัติ (3) การมีส่วนร่วมในผลประโยชน์ ใช้วิธีวิจัยเชิงสำรวจ (Survey Research) กำหนดประชากรในการศึกษา คือ ประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ตำบลทุ่ง ทั้ง 8 หมู่บ้าน กำหนดกลุ่มตัวอย่าง 371 ราย สุ่มตัวอย่างแบบสะดวก ใช้สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive Statistics) ได้แก่ จำนวน ร้อยละ และวัดระดับการมีส่วนร่วมนำเสนอด้วยคะแนนเฉลี่ย (Mean:) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation: S.D.)  ทดสอบสมมติฐานโดยสถิติเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะมูลฝอยในเขตพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่ง กับข้อมูลส่วนบุคคล ได้แก่ การทดสอบค่า Independent Sample t-Test และการทดสอบค่า F-Test ความแปรปรวนทางเดียว (One Way Analysis of Variance : ANOVA)  เมื่อพบความแตกต่างที่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 จึงทำการทดสอบรายคู่ด้วยวิธีของ Scheffe¢

            ผลการศึกษาพบว่า การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำจัดขยะมูลฝอยในพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่ง โดยภาพรวมการมีส่วนร่วมอยู่ในระดับน้อย ( = 2.52)  เมื่อพิจารณาแต่ละลักษณะการมีส่วนร่วม พบว่า การมีส่วนร่วมในการปฏิบัติการ มีคะแนนเฉลี่ยมากสุด ( = 2.84) อยู่ในระดับปานกลาง  โดยมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ ในระดับน้อย ( = 2.57) และมีส่วนร่วมในผลประโยชน์ มีคะแนนเฉลี่ยน้อยสุดอยู่ในระดับน้อย ( = 2.42)  ในการเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ย การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะมูลฝอยในเขตพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่ง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล พบว่า เพศ อายุ ระดับการศึกษา จำนวนสมาชิกในครัวเรือน อาชีพต่างกันส่งผลต่อการมีการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะมูลฝอยในเขตพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05  ส่วนรายได้ของครอบครัว และระยะเวลาที่อาศัยอยู่ท้องถิ่นไม่ส่งผลต่อการมีการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะมูลฝอยในเขตพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่ง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี  ในขณะที่ปัญหาและอุปสรรคหลักคือ ประชาชนให้ความร่วมมือในการจัดการขยะที่มีผลต่อสิ่งแวดล้อมน้อย ในขณะที่องค์การบริหารส่วนตำบลยังขาดประสิทธิภาพการบริหารจัดการ ทั้งด้านกำลังคน งบประมาณ หลักวิธีการ จึงมีข้อเสนอแนะจากการศึกษาว่าควรให้ความสำคัญต่อการรณรงค์ให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตัดสินใจในขั้นนวางแผนพัฒนาท้องถิ่น มีส่วนร่วมในการคัดแยกขยะ และรับผลประโยชน์จากความสะอาด สภาพแวดล้อมของชุมชนทั้งปัจจุบันและอนาคต