การศึกษาวิเคราะห์อัตลักษณ์ทางพระพุทธศาสนาของคนไทยอง ในตำบลประตูป่า อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน

ผู้แต่ง

  • พระธรรมะรม ฐานวุฑโฒ (ดงวัน) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

อัตลักษณ์, พุทธศาสนา, คนไทยอง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาประวัติและความเป็นมาของชาวไทยองตำบลประตูป่า 2) เพื่อศึกษาอัตลักษณ์ทางพระพุทธศาสนาของชาวไทยองตำบลประตูป่า และ 3) เพื่อวิเคราะห์อัตลักษณ์ทางพุทธศาสนาของชาวไทยองตำบลประตูป่า การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูล จำนวน 18 รูป/คน ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูล โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก ทำการจัดกลุ่มข้อมูลตามสาระสำคัญของประเด็นการสัมภาษณ์ จากนั้นจะทำการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาตามประเด็นสำคัญของวัตถุประสงค์การวิจัย

                 ผลการวิจัยพบว่า 1) ชาวไทยองในตำบลประตูป่าถูกกวาดต้อนมาพร้อมกันกับชาวยองกลุ่มอื่นๆ เมื่อกว่า 200 ปีมาแล้ว มาอยู่ในพื้นที่จังหวัดลำพูน บริเวณ อำเภอป่าซาง อำเภอแม่ทา ตำบลเวียงยอง และส่วนหนึ่งได้นำมาไว้ในบริเวณพื้นที่ตำบลประตูป่า 2) อัตลักษณ์ทางพระพุทธศาสนาของชาวไทยองตำบลประตูป่า แบ่งออกเป็น 2 ส่วนคือ 1) วิถีชีวิตความเป็นอยู่ของชาวไทยองตำบลประตูป่า พบว่า ยังคงดำเนินกิจกรรมในวิถีชีวิตของชาวไทยอง ส่วนใหญ่แล้วจะมีการประกอบอาชีพเกษตรกรรม มีการทำสวนลำไยเป็นอาชีพหลัก และ 2) ประเพณีพิธีกรรมของชาวไทยองตำบลประตูป่า สามารถนำเสนอได้ 2 ประเด็น คือ 1) ประเพณีพิธีกรรมตามความเชื่อดั้งเดิม ได้แก่ พิธีกรรมส่งเคราะห์ พิธีฮ้องขวัญ พิธีขึ้นท้าวทั้งสี่ ประเพณีเลี้ยงผีปู่ย่า พิธีกรรมฟ้อนผีเจ้านาย และ พิธีกรรมสืบชะตา และ 2) ประเพณีพิธีกรรมทางพุทธศาสนา ได้แก่ ประเพณีตานข้าวใหม่ ประเพณีปีใหม่เมือง ประเพณีสรงน้ำพระธาตุ ประเพณีตานสลากย้อม หรือสลากภัตต์ ประเพณีเข้าวัสสา-ออก วัสสา และประเพณียี่เป็ง

เอกสารอ้างอิง

กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม. (2552). พิธีกรรมและประเพณี. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์.

จรูญ รัตนกาล. (2556). การประยุกต์หลักพุทธธรรมและแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการอยู่ร่วมกันของประชาชนในพื้นที่ตำบลสามบัณฑิต อำเภออุทัย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. รายงานการวิจัย. กองทุนวิจัย : มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.

ฉลาดชาย รมิวตนนท์. (2557). ผีเจ้านาย. กรุงเทพมหานคร : พายัพออฟเซทพรินท์.

ธัญญารัตน์ อภิวงค์. (2560). กลุ่มชาติพันธุ์จากพม่าและการสร้าง “ความเป็นพม่า”ผ่านจิตรกรรมฝาผนังในล้านนา. วารสารวิจิตรศิลป์. 8(1): 27, 33.

พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตโต). (2539). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับประมวลศัพท์. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พิริยะ ทองสันเทียะ. (2559). พิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมชาวยอง จังหวัดลำพูน. วิทยานิพนธ์ทางสถาปัตยกรรมหลักสูตรสถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต. คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ : มหาวิทยาลัยศรีปทุม.

ไพรินทร์ ณ วันนา. (2559). ศึกษาวิเคราะห์ คุณค่าและความสำคัญของสลากย้อมที่มีต่อสังคมและวัฒนธรรมลำพูน. ดุษฎีนิพนธ์หลักสูตรพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

เมืองดี นนทะธรรม และคณะ. (2551). โครงการการศึกษาประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมประเพณี ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นชุมชนวัดประตูป่า ตำบลประตูป่า อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน. รายงานการวิจัย. สำนักงานภาค : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

ยศ สันตสมบัติ. (2551). อำนาจ พื้นที่ และอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์. ใน อำนาจพื้นที่และอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน).

สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. (2551). ไทยองชีวิตศรัทธาสล่าแผ่นดิน. เชียงใหม่ : มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

แสวง มาละแซม. (2544). ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นคนยองย้ายแผ่นดิน. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

Richard Jenkins. (2008). Social identity. 3rd.ed. New York : Routledge, 2008.

Rothenbuhler, E. W. (1998). Definition in Ritual Communication. : From everyday conversation to mediated ceremony. Thousand Oaks. Calif : Sage Publication.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2023-12-31