รูปแบบการจัดการเกษตรอินทรีย์ของเกษตรกรผู้เลี้ยงปลา ในอำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม
คำสำคัญ:
รูปแบบการจัดการ, เกษตรกรผู้เลี้ยงปลา, เกษตรอินทรีย์บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาบริบทการประกอบอาชีพของเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาในอำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม 2) เพื่อศึกษารูปแบบของการจัดการพื้นที่ตามแนวคิดเกษตรอินทรีย์ของเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาในอำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม 3) เพื่อนำเสนอรูปแบบการจัดการเกษตรอินทรีย์ของเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาในอำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม ผู้วิจัยได้ดำเนินการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้วิจัยได้ศึกษาข้อมูลจากเอกสารหรืองานวิจัยที่เกี่ยวข้อง โดยการทบทวนแนวความคิด ทฤษฎี วรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง การสังเกต และการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยเทคนิคสามเส้า เขียนบรรยายเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า 1. การศึกษาบริบทพื้นที่ จากกรณีศึกษาสภาพความเป็นอยู่ของเกษตรกร ทางด้านบริบทเชิงพื้นที่ บริบทเชิงสังคม จะเห็นได้ว่า พื้นที่อำเภอบางเลนเป็นอำเภอที่อยู่ไกลจากที่ตั้งจังหวัดมากที่สุด ลักษณะภูมิประเทศภูมิประเทศของอำเภอบางเลน มีพื้นที่เป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำลาดเทจากเหนือลงมาทางใต้เล็กน้อยเป็นที่ราบตะกอนดินเลน มีแม่น้ำท่าจีนไหลผ่าน มีคลองซอยที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ จากการที่สภาพพื้นที่เป็นที่ราบลุ่ม ทำให้เกิดปัญหาน้ำท่วมขังในฤดูน้ำหลาก ทั้งในเขตพื้นที่ทำการเกษตรและบริเวณบ้านเรือนหรือชุมชน ส่วนลักษณะดินเป็นดินเลนดินตะกอนที่มีความอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การทำการเกษตรประชากรส่วนใหญ่จึงประกอบอาชีพเกษตรกรรม แต่พอถึงฤดูแล้งสภาพดินจะมีความเค็มมากขึ้น ซึ่งเป็นผลมาจากอิทธิพลของน้ำทะเลที่หนุนเข้ามาในพื้นที่น้ำจืดลักษณะภูมิอากาศภูมิอากาศของอำเภอบางเลนโดยทั่วไป เป็นสภาพภูมิอากาศแบบฝนเมืองร้อน ซึ่งจัดอยู่ในเขตโซนร้อน พื้นที่ที่มีต้นทุนของพื้นที่ที่ถูกปล่อยให้ว่าง ตนทุนของการดูแลรักษาและการรักษาความปลอดภัยภายในพื้นที่ ความต้องการพื้นที่เพื่อขยายตัว เพื่อเพิ่มผลผลิต โดยอาศัยสภาพแวดล้อมใน การทำงานที่ดีขึ้น 2. การจัดการพื้นที่ตามแนวคิดเกษตรอินทรีย์ของเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาในอำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม ผลจากศึกษาการวิจัยการจัดการพื้นที่ตามแนวคิดเกษตรอินทรีย์ของเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาในอำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม การจัดการพื้นที่บริเวณรอบคันบ่อของตนเอง เพื่อปลูกผักสวนครัวนำไปผลิตอาหารที่ปลอดภัยได้ นำไปสู่ความพอเพียงเข้าใจปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง สามารนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสม เกิดแนวคิดการมีส่วนร่วม เพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขบนพื้นฐานการพึ่งตนเองอย่างพอประมาณ มีเหตุผล และมีภูมิคุ้มกัน การจัดรูปแบบเกษตรอินทรีย์รอบคันบ่อปลาของเกษตรกรผู้เลี้ยงปลา การสร้างความมั่นคงทางอาหารของเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งเป็นอาชีพเสริมจากการรอการเจริญเติบโตปลา ได้พูดถึงทฤษฎีใหม่ และการจัดการพื้นที่ หลักการและแนวทางสำคัญ เป็นระบบการผลิตแบบพอเพียง ที่เกษตรกรสามารถเลี้ยงตัวเองได้ในระดับที่ประหยัดก่อน เพื่อลดค่าใช้จ่าย 3. รูปแบบการจัดการเกษตรอินทรีย์ของเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาในอำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม ผลการวิจัยรูปแบบการจัดการเกษตรอินทรีย์ในพื้นที่รอบบ่อปลา เป็นการเสริมสร้างกระบวนความรู้ในเรื่องของการจัดการพื้นที่ การมีส่วนร่วม ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง หลักการและแนวทางสำคัญเป็นระบบการผลิตแบบพอเพียง ที่เกษตรกรสามารถเลี้ยงตัวเองได้ในระดับที่ประหยัดก่อน แต่พอมีความรู้การจัดพื้นที่ การเกษตรอินทรีย์ เข้ามาทำให้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น การบริหารจัดการที่ดี ความรู้ความเข้าใจ ความสามัคคีร่วมมือร่วมใจของครอบครัวส่งผลให้เกษตรกรที่เข้าร่วมมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ประหยัดรายจ่ายในการซื้อผักที่ใช้ประกอบอาหารในประจำวันทุกวัน ช่วยให้เราพออยู่ พอมี พอใช้ ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจ ตลอดระยะเวลาจำหน่ายปลา
เอกสารอ้างอิง
เอกวิทย์ ณ ถลาง และคณะ. (2546). ภูมิปัญญาและกระบวนการเรียนรู้ของชาวบ้านไทย. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
รศ.ชูศักดิ์ เจนประโคน. (2555). เทคนิคการจูงใจ. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
กองส่งเสริมมาตรฐานสำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ. (2564). “หลักการมาตรฐานเกษตรอินทรีย์”. คู่มือความรู้และ แนวทางตามมาตรฐานเกษตรอินทรีย์.
กองส่งเสริมมาตรฐานสำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ. (2564). “หลักการมาตรฐานเกษตรอินทรีย์”. คู่มือความรู้และ แนวทางตามมาตรฐานเกษตรอินทรีย์. พิมพ์ครั้งที่ 1. ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดสกลนคร.
นายพงศ์ภาคย์ อินพ่วง. (2563). “แนวทางการพัฒนาพื้นที่สาธารณะร่วมกับชุมชน เพื่อส่งเสริมการดํารงชีวิตอัจฉริยะ (Smart Living) ในพื้นที่โครงการแก้มลิง ตามแนวพระราชดําริบึงกุ่ม”.คณะบริหารการพัฒนาสิ่งแวดล้อม สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
พิสมัย เหล่าไทย. (2560). “ตัวแบบการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพของอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑ์กระดาษ ในประเทศไทย”. ดุษฎีนิพนธ์สาขาวิชาการจัดการ. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยสยาม.
ศิรินภา โภคาภานิชย์. (2560). “การศึกษาความคิดเห็นเกี่ยวกับปัจจัยที่มีผลต่อภาระหนี้สินของเกษตรกร อำเภอท่าบ่อ จังหวัดหนองคาย”. มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
พระสุทธิพจน์เตชธมฺโม (วรัตน์พุทธางกูร). (2561). “การบริหารจัดการวัดให้เป็นศูนย์กลางชุมชนตามวิสัยทัศน์เชิงนโยบาย ไทยแลนด์ 4.0 ในอําเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี”. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
บัญชา พุฒิวนากุล, ผุสดี กิจบุญ, นัยนา ปทุมรัตน์. (2558). “รายงานการวิจัย เรื่อง การปรับตัวของเกษตรกรจากการพัฒนาเส้นทางระเบียงเศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก”. มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
คณะอนุกรรมการขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียง. (2548). “การสร้างขบวนการขับเคลื่อนเศษฐกิจพอเพียง”. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
พระมหาประกาศิต ฐิติปสิทธิกร. (2562). “แนวคิดพื้นฐานเพื่อการบริหารและการพัฒนา”, พระนครศรีอยุธยา: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.
คณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2546). “การพัฒนาที่ยังยื่นในบริบทไทย”. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
รันตี วงศ์ตะนาวศรี. (2564). “เกษตรอินทรีย์แบบเกษตรผสมผสาน”. กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี,เทคโนโลยีชาวบ้าน, ศูนย์การเรียนรู้.
สุภัทร คำมุงคุณ. (2565). วิทยากรเชี่ยวชาญ กลุ่มงานบริการวิชาการ 2 สำนักวิชาการ. “การขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์”. สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักวิชาการสถานีวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์รัฐสภา : ร้อยเรื่องเมืองไทย.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 วารสาร มจร ทวารวดีปริทรรศน์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.