การจัดการสังคมผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วมของชุมชนฐานรากในอำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยเรื่อง “การจัดการสังคมผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วมของชุมชนฐานรากในอำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม” โดยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนาระบบกลไกการจัดการสังคมผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วมของชุมชนฐานรากในอำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม  2) เพื่อพัฒนากระบวนการจัดการสังคมผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วมของชุมชนฐานรากในอำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม และ 3) เพื่อสร้างเครือข่ายการจัดการสังคมผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วมของชุมชนฐานรากในอำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม ซึ่งเป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพและปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม พบว่า การพัฒนาระบบกลไกการจัดการสังคมผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วมของชุมชน คือ 1) พัฒนาระบบกลไกลภายในชุมชน 7 ส่วน คือ วัฒนธรรม ศาสนา ข้อตกลงของชุมชน โครงสร้างพื้นฐานและปัจจัยในชุมชน ต้นทุนชุมชน สวัสดิการพื้นฐาน บทบาทและสถานภาพชุมชน และ 2) พัฒนาระบบกลไกการภายนอกชุมชน 5 ส่วน คือ เทศบาลเมืองมหาสารคาม โรงเรียนผู้สูงอายุ สถานพยาบาล หน่วยงานภาครัฐ และผู้ประกอบการ การพัฒนากระบวนการจัดการสังคมผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วมโดยใช้ชุมชนเป็นฐานรองรับผู้สูงอายุ โดยการวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อผู้สูงอายุเพื่อจัดทำแผนการดำเนินงานของชุมชนด้านผู้สูงอายุ การปฏิบัติตามแผน การประเมินผลและพัฒนากระบวนการ มีการยกระดับไปสู่การจัดการความรู้ด้านกระบวนการจัดการสังคมผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วมโดยใช้ชุมชนเป็นฐานในการดำเนินงาน ส่งผลให้เกิดกระบวนการพึ่งพาตนเองในชุมชน ผู้สูงอายุมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดี และชุมชนเอื้อต่อผู้สูงอายุ โดยสร้างเครือข่ายการจัดการสังคมผู้สูงอายุแบบมีส่วนร่วม คือ อาสาสมัครสาธารณสุขหมู่บ้าน คณะกรรมการกลุ่มพัฒนาสตรีหมู่บ้าน คณะกรรมการกองทุนหมู่บ้าน อาสาสมัครป้องกันฝ่ายพลเรือน ฌาปนกิจสงเคราะห์ ศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน วิสาหกิจชุมชน ชมรมผู้สูงอายุ โรงเรียนผู้สูงอายุ วัดประจำชุมชน และเครือข่ายภายนอกชุมชน ได้แก่ เทศบาลเมืองมหาสารคาม โรงเรียนผู้สูงอายุ สถานพยาบาล หน่วยงานภาครัฐและผู้ประกอบการ