รัฐบาลแรกแห่งสยามกับรัฐธรรมนูญฉบับ 2475

ผู้แต่ง

  • สิริยากร คนบุญ นักศึกษาสาขาวิชาสังคมศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม
  • สตฤน ทัศทอง นักศึกษาสาขาวิชาสังคมศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม
  • อานนท์ รอดผุย นักศึกษาสาขาวิชาสังคมศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม
  • พินธกร นามดี คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม

คำสำคัญ:

รัฐบาล, สยาม, รัฐธรรมนูญ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดและนโยบายของคณะรัฐบาลชุดแรกที่ถูกตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2475 ที่สัมพันธ์กับรัฐธรรมนูญฉบับ 2475 โดยการรวบรวมข้อมูลทั้งเอกสารชั้นต้นและเอกสารชั้นรอง ที่เกี่ยวข้อง ผลของการศึกษาพบว่า รัฐบาลชุดแรกที่ถูกจัดตั้งขึ้นหลังการปฏิวัติใน พ.ศ. 2475 เป็นรัฐบาลที่จัดตั้งขึ้นภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับแรกของไทย ซึ่งมีวัตถุประสงค์ในการวางรากฐานระบอบประชาธิปไตยแทนระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ โดยมีการจำกัดอำนาจของพระมหากษัตริย์ และมอบอำนาจอธิปไตยให้กับปวงชนชาวสยามตามหลักการ "อำนาจสูงสุดเป็นของราษฎร" การจัดตั้งรัฐบาลในครั้งนั้นมีลักษณะของการประนีประนอมกับกลุ่มอำนาจเก่า แม้คณะราษฎรจะมีบทบาทสำคัญในการเปลี่ยนแปลงการปกครอง แต่ไม่สามารถควบคุมอำนาจรัฐได้อย่างเต็มที่ รัฐบาลภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับ 2475 ได้กำหนดแนวนโยบายสำคัญในการพัฒนาประเทศตามหลัก 6 ประการของคณะราษฎร ได้แก่ หลักเอกราช ความปลอดภัย เศรษฐกิจ เสมอภาค เสรีภาพ และการศึกษา ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อสร้างสังคมประชาธิปไตยที่มีความเสมอภาค และความมั่นคงในระยะยาว อย่างไรก็ตาม การบริหารงานภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับนี้ยังคงเผชิญกับข้อจำกัดด้านโครงสร้างอำนาจและอิทธิพลของกลุ่มอนุรักษนิยม ส่งผลให้กระบวนการพัฒนาประชาธิปไตยเป็นไปอย่างล่าช้า และมีความขัดแย้งทางการเมืองเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง

เอกสารอ้างอิง

ธงชัย วินิจจะกูล. (2548). "ความเป็นไทยกับประวัติศาสตร์การเมืองไทย" ในประชาธิปไตยบนเส้น ขนาน. กรุงเทพฯ: ฟ้าเดียวกัน.

ธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์. (2547). 2475: ระบอบประชาธิปไตยแบบไทยไทย. กรุงเทพฯ: มูลนิธิเด็ก.

สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ. (2548). รัฐธรรมนูญ 10 ธันวาคม 2475 กับการสถาปนารัฐธรรมนูญนิยม.

กรุงเทพฯ: ฟ้าเดียวกัน.

ชาญวิทย์ เกษตรศิริ. (2538). ประวัติการเมืองไทย. กรุงเทพฯ: บริษัทสามัคคีสาร (ดอกหญ้า) จำกัด (มหาชน).

กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์, พระเจ้าวรวงศ์เธอ. (2517). ประวัติรัฐธรรมนูญไทย ฉบับแรก พ.ศ.2475.

กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ประจักษ์วิทยา.

แจ่มจันทร์ ทองเสริม. (2542). 60 ปีการเมืองไทย (พ.ศ.2475–2535). กรุงเทพฯ: ศูนย์การพิมพ์

สถาบันราชภัฏสวนสุนันทา.

พงษ์เพ็ญ ศกุนตาภัย. (2512). ประชาธิปไตยกับกระบวนการเมืองในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์

สมาคมสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทย.

สมพงษ์ เกษมสิน. (2515). การปกครองของไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช.

สำนักกฎหมาย สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา. (2557). ประมวลรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย.

กรุงเทพฯ: กลุ่มงานการพิมพ์ สำนักการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา.

รุ่งฤทธิ์ ศยามานนท์. (2519). นโยบายรัฐบาลไทย พ.ศ.2475–2519. กรุงเทพมหานคร: แผนกตำรา และ คำ บรรยาย คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-29