ประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง: กรณีศึกษา เทศบาลเมืองมหาสารคาม
คำสำคัญ:
ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง, การจัดเก็บภาษี, ประสิทธิภาพการจัดเก็บบทคัดย่อ
ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเป็นแหล่งรายได้สำคัญขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ใช้สนับสนุนการพัฒนาพื้นที่และการให้บริการสาธารณะ อย่างไรก็ตาม การจัดเก็บภาษียังคงประสบปัญหาและอุปสรรคหลายประการที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการจัดเก็บรายได้ของท้องถิ่น การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของเทศบาลเมืองมหาสารคาม และ 2) ศึกษาแนวทางในการส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ใช้การวิจัยแบบผสมผสาน โดยเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากผู้เสียภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง จำนวน 400 ราย ด้วยแบบสอบถาม และเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 12 คน ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า ประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของเทศบาลเมืองมหาสารคามโดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยยังพบปัญหาและอุปสรรคด้านความร่วมมือของผู้เสียภาษี ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกฎหมายภาษี ความไม่สมบูรณ์ของฐานข้อมูลทรัพย์สิน และข้อจำกัดด้านบุคลากร แนวทางในการส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษี ได้แก่ การพัฒนาฐานข้อมูลและเทคโนโลยีสารสนเทศ การพัฒนาศักยภาพบุคลากร การเพิ่มประสิทธิภาพการประชาสัมพันธ์และการสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ประชาชน ตลอดจนการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการดำเนินงานด้านภาษี
เอกสารอ้างอิง
Slack, E. (2011). The Property Tax-in Teory and Practice. Institute on Municipal Finance and Governance. http://www.utoronto.ca/mcis/imfg/
พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562, เล่ม 136 ตอนที่ 30 ก. ราชกิจจานุเบกษา. (2562).
Plimmer, F., & Mccluskey, W. J. (2010). The Basis and Administration of the Property Tax: What can be learned from International Practice?
Kelly, R., White, R., & Anand, A. (2020). Property Tax Diagnostic Manual. Property Tax Diagnostic Manual. https://doi.org/10.1596/34793
นฤมล หอมจันทร์, & ปิยะพงษ์ บุษบงก์. (2561). แนวทางการรับมือกับปัญหาและอุปสรรคในการจัดเก็บภาษีของเทศบาลเมืองมหาสารคาม. วารสารช่อพะยอม, 29(1), 345-358.
รวิวรรณ อินทรวิชา. (2560). การศึกษาการจัดเก็บภาษีท้องถิ่นในเขตเทศบาลเมือง จังหวัดมหาสารคาม. วารสารการเมืองการปกครอง, 7(2), 249-269.
สุมาพร ชัยศร, & ธนวิทย์ บุตรอุดม. (2563). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความเป็นอิสระทางการคลังขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กรณีศึกษาเทศบาลตำบลในจังหวัดสกลนคร. Journal of Politics and Governance, 12(1).
กรีฑา สิมะวรา, & รชต หวังจันทร์. (2560). การกระจายอำนาจกับการคลังท้องถิ่น. งานประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 9 มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม, 1262–1268.
อัชกรณ์ วงศ์ปรีดี, & ธัชเฉลิม สุทธิพงษ์ประชา. (2558). การกระจายอำนาจกับความเหลื่อมล้ำของการคลังท้องถิ่น:บทวิเคราะห์เงินอุดหนุนทั่วไป กรณีเปรียบเทียบระหว่างประเทศอินโดนีเซียและประเทศไทย.
พงศ์สัณห์ ศรีสมทรัพย์, & ปิยะนุช เงินคล้าย. (2562). การกระจายอำนาจทางการคลังให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2560. วารสารวิจัยรามคำแหง (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 22(2), 63-72.
ฉวีวรรณ นุ่มดี. (2556). ประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีรายได้ขององค์การบริหารส่วนตำบลโนนอุดม อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธราช.
อรวรรณ เชิงรัมย์, สมใจ บุญหมื่นไวย, & นวลปรางค์ แจบไธสง. (2024). ความพึงพอใจของผู้เสียภาษีและประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของเทศบาลตำบลหนองตาด จังหวัดบุรีรัมย์. Local Administration Journal, 17(3), 445-460.
กิตตินันท์ กระจ่างพันธุ์, นพวรรณ วิเศษสินธุ์, & สิทธิชัย ฝรั่งทอง. (2565). ประสิทธิผลการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: บทเรียนจากต่างประเทศและแนวทางสำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไทย. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 4(2), 11-29.
ปัณณวิชญ์ สกุลเบญจโยธิน. (2563). ปัญหาการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างกรณีใช้ประโยชน์เป็นที่อยู่อาศัย. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
บังอร แสงเขียว. (2556). ประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีท้องถิ่นของเทศบาลตำบลอัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
จัตุรถากรณ์ คล้ายทอง, & ธนวิทย์ บุตรอุดม. (2565). แนวทางการพัฒนาประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ตามกฎหมายที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 ในเขตเทศบาลนครอุดรธานี. Journal of Humanities and Social Sciences Review Lampang Rajabhat University, 10(3),19-29.
ไกรวุฒิ ใจคำปันและคณะ. (2566). การสังเคราะห์บทเรียนจากการบังคับใช้พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562.
นันทพัทธ์ นรรัตน์ปพน, อัศนีย์ ณ น่าน, & ศศิชา วงศ์ไชย. (2567). สภาพปัญหาและปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของเทศบาลนครลําปาง จังหวัดลําปาง. วารสารวิชาการสถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ, 10(1).
ธนิดา จิตรปลื้ม. (2568). ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างขององค์การบริหารส่วนตำบลบ้านแก้ง อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสระบุรี.
วารสารรามคำแหง ฉบับรัฐประศาสนศาสตร์, 8(2), 299-237.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสมาคมรัฐประศาสนศาสตร์แห่งประเทศไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
