ปัจจัยที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์กรของบุคลากรภาครัฐไทย: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ

Srundit Benjapongs; Siwapohn Pothiwit

Authors

Srundit Benjapongs Program in Public Administration, Bansomdejchaopraya Rajabhat University
Siwapohn Pothiwit Program in Public Administration, Bansomdejchaopraya Rajabhat University

Keywords:

Organizational Commitment, Human Resource Management, Public Sector Personnel, Systematic Review

Abstract

This systematic review aimed to synthesize research findings and identify key factors influencing organizational commitment among Thai public sector employees, as well as management approaches to strengthen such commitment. Utilizing a qualitative research design through documentary research, the study examined academic articles published between 2015 and 2025 in the Thai Journal Citation Index Centre (TCI) database. A total of 883 articles were identified, of which 133 met the inclusion criteria and were systematically reviewed. The findings revealed four primary factors influencing organizational commitment in the Thai public sector: (1) personal factors such as age and tenure; (2) job characteristics such as task variety, challenge, and job autonomy; (3) quality of work life, such as compensation and career advancement opportunities; and (4) organizational structure and management, particularly leadership. Each factor exerts varying degrees of influence on employees’ commitment levels. Effective management strategies should emphasize the design of appropriate jobs and motivation, the enhancement of work-life quality and job security, the promotion of a supportive organizational culture, transparent and fair administration, and continuous personnel development to foster long-term organizational commitment.

References

พิชิต พิทักษ์เทพสมบัติ, จินดาลักษณ์ วัฒนสินธุ์ และ ไชยนันท์ ปัญญาศิริ. (2552). ความพึงพอใจในงานและความผูกพันต่อองค์การ. เสมาธรรม.

Page M.J., McKenzie J.E., Bossuyt P.M., Boutron I., Hoffmann T.C., Mulrow C.D., et al. (2021). The PRISMA 2020 statement: An updated guideline for reporting systematic reviews. PLoS Med, 18(3), 1-15. https://d+oi.org/10.1371/journal.pmed.1003583

จำเนียร ราชแพทยาคม. (2565). การบริหารองค์การภาครัฐ ใน เอกสารการสอนชุดวิชาการบริหารราชการไทย (หน่วยที่ 1-7). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ. (2567). คู่มือการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ. https://itas.nacc.go.th/

สำนักงาน ก.พ. (2567). กำลังคนภาครัฐ 2566. https://www.ocsc.go.th/?post_type=reports&p=90519

ศุภชัย ยาวะประภาษ. (2546). การบริหารงานบุคคลภาครัฐไทย: กระแสใหม่และสิ่งท้าทาย. จุดทอง.

สุนิสา ช่อแก้ว. (2563). การบริหารทรัพยากรมนุษย์ : แนวคิด กระบวนการ เครื่องมือ และกรณีศึกษา. คณะรัฐศาสตร์, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

บุญอนันต์ พินัยทรัพย์. (2566). การใช้เทคโนโลยีกับงานทรัพยากรมนุษย์. รัตนไตร.

รุ่งโรจน์ อรรถานิทธิ์. (2554). Employee Engagement การสร้างความผูกพันของพนักงานในองค์กร. เอช อาร์ เซ็นเตอร์.

Allen N.J. and Meyer J.P. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61-89. https://doi.org/10.1016/1053-4822(91)90011-Z

Steers, R. M. (1977). Antecedents and Outcomes of Organizational Commitment. Administrative Science Quarterly, 22(1), 46-56. https://doi.org/10.2307/2391745

วรวรรณ วัฒนศิริ และภิรดา ชัยรัตน์. (2564). การศึกษาความผูกพันต่อองค์กรของบุคลากรกรมทางหลวง. HRD Journal, 12(2), 8-22.

สุภาภรณ์ สายบัว, อัยรดา พรเจริญ และปิยนุช วรบุตร. (2563). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความผูกพันต่อองค์การของพนักงาน การยางแห่งประเทศไทยเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น, 17(2), 254-264.

ณิชาพร ฤทธิบูรณ์ และสุธนา บุญเหลือ. (2562). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความผูกพันองค์กรของบุคลากรภาครัฐ ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประเทศไทย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, 5(1), 151-166.

ภัทรพงษ์ งามกิจปราโมทย์, กัลย์ ปิ่นเกษร และ ณัฐปภัสษ์ จุ้ยเจริญ. (2567). ปัจจัยด้านลักษณะของงานที่มีอิทธิพลต่อความผูกพันต่อองค์การของพนักงาน องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ สำนักงานใหญ่. Journal of Professional Routine to Research (JPR2R), 11(1), 59-67.

ครุศิลป์ อวนศรี, นิษรา พรสุริวงษ์ และ สุวรรณา ยุทธภิรัตน์. (2567). ปัจจัยด้านลักษณะของงานที่ส่งผลต่อความผูกพันของพนักงานในองค์การบริหารส่วนจังหวัดราชบุรี. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยเวสเทิร์น มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 10(1), 259-272.

ณัฐพงศ์ พิพัฒนวัฒนากุล และนัทนิชา หาสุนทรี. (2564). การวิเคราะห์เส้นทางความสัมพันธ์เชิงสาเหตุที่มีอิทธิพลต่อความผูกพันต่อองค์การของบุคลากร กรมชลประทาน ส่วนกลาง. วารสารนิติ รัฐกิจ และสังคมศาสตร์ สำนักวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 5(2), 117-138.

วิไลวรรณ จันทร์เมือง และประพันธ์ ชัยกิจอุราใจ. (2562). ปัจจัยที่มีผลต่อความผูกพันต่อองค์การของบุคลากรโรงพยาบาลในจังหวัดเพชรบูรณ์, วารสารวิทยบริการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 30(3), 165-181.

ฐิติศักดิ์ คำพรมมา และจีรศักดิ์ โพกาวิน. (2566). ความผูกพันต่อองค์กรของลูกจ้างชั่วคราวมหาวิทยาลัยมหาสารคาม. วารสารการเมืองการปกครอง, 13(3), 22-37.

ศศิธร กุนัย, สมชัย ชวลิตธาดา และ วิเชียร อินทรสมพันธ์. (2566). คุณภาพชีวิตการทำงานที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์การของครูในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร. Journal of Modern Learning Development, 9(8), 449-464.

เสาวนีย์ เปรมอุปพงษ์, ละมัย ร่มเย็น และ สัญญาศรณ์ สวัสดิ์ไธสง. (2567). อิทธิพลของคุณภาพชีวิตการทำงานและความสุขในการทำงานที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์การของบุคลากรองค์การบริหารส่วนตำบลในเขตอำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 4(3), 353-374.

โย อาชา, เสาวลักษณ์ โกศลกิตติอัมพร และ สัญญา เคณาภูมิ. (2562). การศึกษาเรื่องคุณภาพชีวิตการทำงานที่มีผลต่อความผูกพันต่อองค์กรของพนักงานเทศบาลตำบลในเขตอำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารการเมืองการปกครอง, 9(2), 168-183.

วัชรพงษ์ แสนมาโนช และ พนายุทธ เชยบาล. (2564). คุณภาพชีวิตการทางานที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์การของครูสังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดสกลนคร. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 6(2), 664-677.

วิราภรณ์ วราอัศวปติ, วาโร เพ็งสวัสดิ์ และ วัลนิกา ฉลากบาง. (2567). รูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของปัจจัยที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์กรของพยาบาล ในโรงพยาบาลสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 8. วารสารพยาบาลทหารบก, 26(1), 307-314.

ธัณฎิกานต์ คำวิเศษธนธรณ์, สิทธิพรร์ สุนทร และเสาวลักษณ์ นิกรพิทยา. (2563). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความผูกพันองค์การของบุคลากรสายสนับสนุน มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 4(4), 221-229.

บัณฑิต วิเวกวรรณ์ และ สมศักดิ์ อมรสิริพงศ์. (2564). การรับรู้การสนับสนุนจากองค์การที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์การของบุคลากรเทศบาลในเขตพื้นที่อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม. วารสารการเมืองการปกครอง, 11(2), 185–202.

ธวัชชัย สุนทรนนท์. (2566). การศึกษาความผูกพันต่อองค์กรและการพัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบายในการส่งเสริมความผูกพันต่อองค์กรภายใต้กระแสการเปลี่ยนแปลง ของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่ปฏิบัติงาน ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดตรัง. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 12(6), 1-16.

Kittipanno, P. K. (2023). Factors Affecting Organizational Commitment of Personnel at Local Administrative Organizations of Mahasarakham Province. Journal of MCU Social Science Review, 12(3), 233-245.

เอื้อมเดือน แก้วสว่าง, เพ็ญศรี ฉิรินัง, สมบูรณ์ ศิริสรรหิรัญ และอุดมวิทย์ ไชยสกุลเกียรติ. (2564). รูปแบบคุณภาพชีวิตในการทำงานของบุคลากรที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์การของมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ. วารสารศึกษาศาสตร์ มมร, 9(2), 68-87.

นพดล ฤทธิโสม และสงวน อินทร์รักษ์. (2559). กลยุทธ์การเสริมสร้างความผูกพันต่อองค์กรของข้าราชการครูสังกัดกรุงเทพมหานคร. Veridian E-Journal, Silpakorn University ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 9(2), 749-767.

นงนุช อุณอนันต์. (2561). การสังเคราะห์งานวิจัยเกี่ยวกับลักษณะงาน ประสบการณ์ในการทำงาน และความผูกพันธ์ต่อองค์การของผู้ปฏิบัติงานในองค์การต่างๆ โดยวิธีวิเคราะห์อภิมาน. วารสารวิทยาการจัดการปริทัศน์, 9(2), 60-72.

พรทิพย์ เล็กอุทัย และ ทองฟู ศิริวงศ์. (2567). ความพึงพอใจในงานและคุณภาพชีวิตในการทำงานส่งผลต่อความผูกพันในองค์กรของข้าราชการหน่วยงานภาครัฐแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร. Journal of Modern Learning Development, 9(7), 505-517.

มลฤทัย อินทร์ทองสุข และ ณกมล จันทร์สม. (2564). เป้าประสงค์ของการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพชีวิตในการทำงานกับความผูกพันต่อองค์กรของพนักงานในองค์การ. วารสารวิทยาการจัดการปริทัศน์, 23(2), 235-246.

กุหลาบ ศรีโฮมจันทร์, ชนกพร จิตปัญญา และ อารีย์วรรณ อ่วมตานี. (2561). ปัจจัยเชิงเหตุของความยึดมั่นผูกพันต่อองค์การของพยาบาลวิชาชีพ : การวิเคราะห์อภิมาน. วารสารแพทย์นาวี, 45(2), 216-234.

ณพัชญปภา สว่างนุวัตรกุล. (2562). ความผูกพันต่อองค์การจากมุมมองบุคลากรทางการศึกษาเจเนอเรชั่นวาย. วารสารช่อพยอม, 30(2), 109-118.

พรไพลิน เจาะขาว และชวนชื่น อัคคะวณิชชา. (2566). ความตั้งใจคงอยู่ของข้าราชการเจเนอเรชั่นวาย กรมสรรพากร: บทบาทของความผูกพันต่อองค์กรของพนักงานในฐานะตัวแปรส่งผ่าน. วารสารวิชาการรัตนบุศย์, 5(2), 286-304.

ณรินณ์ทิพ วงษ์ลุนบุตรดา, ปิยะฉัตร จารุธีรศานต์ และ วิไลลักษณ์ เสรีตระกูล. (2567). ความผูกพันต่อองค์กรของกลุ่ม Gen-Y. วารสารรามคำแหง ฉบับบัณฑิตวิทยาลัย, 7(2), 1-13.

ประไพศรี ธรรมวิริยะวงศ์. (2563). แนวทางการพัฒนาความผูกพันของพนักงานในองค์กร. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี, 13(2), 93-504.

หทัยชนก ชัยวงค์ษา และธนาสิทธิ์ เพิ่มเพียร. (2560). การสังเคราะห์งานวิจัยเกี่ยวกับความผูกพันต่อองค์การของพนักงานภาคเอกชน. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 9(1), 108-120.

สิริเพ็ญ ศุภลักษณ์, เลิศชัย สุธรรมานนท์ และ นิธิภัทร กมลสุข. (2567). การสร้างความผูกพันของพนักงานสถาบันอุดมศึกษา XYZ. HRD Journal, 15(1), 9-27.

Saks A.M. (2006). Antecedents and consequences of employee engagement. Journal of Managerial Psychology, 21(7), 600-619. https://doi.org/10.1108/02683940610690169

อุเทน นุ้ยพิน และอุทัย เลาหวิเชียร. (2567). ดุษฎีนิพนธ์ทางรัฐประศาสนศาสตร์ด้านการจัดการทรัพยากรมนุษย์ในประเทศไทย. Journal of Modern Learning Development, 9(10), 46-56.

ทัชชกร เอียดเฉลิม และเจษฎา นกน้อย. (2567). อิทธิพลของสมรรถนะ ความผูกพันต่อองค์การ และการรับรู้ความยุติธรรมที่มีต่อการคงอยู่ของข้าราชการกรมตรวจบัญชีสหกรณ์. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 11(2), 325-348.