รูปแบบการพัฒนาโครงงานวิทยาศาสตร์อาชีวศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียน

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง รูปแบบการพัฒนาโครงงานวิทยาศาสตร์อาชีวศึกษาแบบมีส่วนร่วมเพื่อส่งเสริมผลลัพธ์ การเรียนรู้ของผู้เรียน ในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานสำหรับการสร้างรูปแบบฯ 2) สร้างและตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบฯ 3) ทดลองใช้รูปแบบฯ และ 4) ประเมินผลการใช้รูปแบบฯ ซึ่งเป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) โดยเริ่มจากการศึกษาข้อมูลและสภาพปัญหาการจัดการเรียนการสอนวิชาวิทยาศาสตร์งานเครื่องกลและการผลิต รหัสวิชา 30000-1304 แล้วจึงดำเนินการวิจัยเป็น 4 ระยะ ดังนี้ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพและ แนวทางการจัดกิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์อาชีวศึกษา ระยะที่ 2 สร้างและตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบฯ ระยะที่ 3 ทดลองใช้รูปแบบฯ ระยะที่ 4 ประเมินผลการใช้รูปแบบฯ โดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที (t-test for dependent sample) ผลการวิจัยพบว่า แนวการจัดกิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์อาชีวศึกษามี 8 ขั้นตอน เริ่มจากรับรู้อาชีวะจิตบริการ ระบุปัญหาในชุมชนเป็นฐานการเรียนรู้ จากนั้นบูรณาการสาระ การเรียนรู้และจัดการเรียนรู้เชิงรุก จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์ ดังนี้ การพัฒนาเครื่องกวน ตู้อบลมร้อน และผลิตไบโอดีเซล หลังจากเสร็จสิ้นกิจกรรมจะมีการสาธิตและเผยแพร่และประเมินผลและพัฒนา พร้อมทั้งสร้างคลังปัญญาโครงงานวิทยาศาสตร์อาชีวศึกษาสู่ชุมชนเพื่อจัดเก็บความรู้และใช้ประโยชน์ในชุมชนและผู้ที่สนใจ รูปแบบฯ ที่ได้มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.83, S.D = 0.49) และความถูกต้องอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.80, S.D = 0.40) ผลการทดลองใช้รูปแบบฯ มีความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.80, S.D = 0.34) และความเป็นไปได้อยู่ ในระดับมากที่สุด ( = 4.79, S.D = 0.37) และผลการใช้รูปแบบฯ ผู้เรียนมีผลลัพธ์การเรียนรู้ด้านความรู้ มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยก่อนการใช้มีค่าเฉลี่ย ( = 27.93, S.D = 2.12) และหลังการใช้มีค่าเฉลี่ย ( = 48.72, S.D = 1.41) ส่วนผลลัพธ์การเรียนรู้หลังการใช้รูปแบบฯ ด้านทักษะมีผลการประเมินอยู่ในระดับดี ( = 24.40, S.D = 0.49) ด้านการประยุกต์ใช้ความรู้วิทยาศาสตร์ มีผลการประเมินอยู่ในระดับดี ( = 17.42, S.D = 0.95) และด้านพฤติกรรมมีผลการประเมินอยู่ในระดับดี ( = 54.04, S.D = 0.71) และผู้เรียนมีความพึงพอใจต่อการเรียนด้วยรูปแบบฯ ในระดับมากที่สุด ( = 4.68, S.D = 0.45) ครูผู้สอนมีความพึงพอใจต่อการสอนด้วยรูปแบบฯ อยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.78, S.D = 0.33) วิสาหกิจชุมชนมีความพึงพอใจต่อการจัดกิจกรรมด้วยรูปแบบฯ อยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.88, S.D = 0.27) และผลที่เกิดขึ้นของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนหลังการใช้รูปแบบฯ มีประสิทธิภาพการผลิตเพิ่มขึ้นจากเดิมร้อยละมากกว่า 40 มูลค่ายอดขายเพิ่มขึ้นจากเดิมร้อยละ 19 -39 และมีลดพลังงานจากเดิมร้อยละ 19 ขึ้นไป