“ทุนการพัฒนาของคนจน” กับการกำหนดนโยบายและจริยธรรม : กรณีศึกษาระหว่าง IKEA-EDF และ Prudential-FOPDEV
คำสำคัญ:
ทุนการพัฒนา, ความร่วมมือข้ามภาคส่วน, โครงการพัฒนา, ผู้รับผลประโยชน์, องค์กรไม่แสวงหาผลกำไรบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาบทบาทของ "ทุนการพัฒนา" (development capital) ของ "คนจน" ซึ่งมีผลต่อการกำหนดนโยบาย จริยธรรม และแนวปฏิบัติในการคัดเลือกผู้รับผลประโยชน์ ภายใต้ความร่วมมือข้ามภาคส่วน (cross-sector collaboration) โดยมุ่งเน้นความร่วมมือระหว่างบริษัทข้ามชาติ และมูลนิธิในประเทศไทย เพื่อศึกษาและวิเคราะห์แนวคิดทุนการพัฒนา [1] ที่ส่งผลต่อกระบวนการสรรหาและคัดเลือกผู้รับผลประโยชน์สำหรับโครงการพัฒนา
งานวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพและแนวคิดของญาณวิทยา ที่สะท้อนเรื่องราวและแนวปฏิบัติที่เกิดขึ้นจริงจากพื้นที่เป้าหมาย [2] ผ่านการเก็บข้อมูลและวิเคราะห์สองกรณีศึกษาระหว่าง IKEA-EDF (จังหวัดนนทบุรี) และ Prudential-FOPDEV (จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดเชียงราย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และจังหวัดกระบี่) โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและการสนทนากลุ่ม กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในโครงการกว่า 51 คน ซึ่งประกอบไปด้วยเจ้าหน้าที่ของมูลนิธิและบริษัทข้ามชาติ ผู้รับผลประโยชน์ที่ได้รับคัดเลือก คนจนที่ไม่ได้รับคัดเลือกเข้าร่วมโครงการ และผู้นำชุมชน เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับแนวปฏิบัติของการทำงานร่วมกัน
ผลการศึกษาพบข้อจำกัดและความท้าทายทางจริยธรรมในการคัดเลือกผู้รับผลประโยชน์สำหรับโครงการพัฒนา ซึ่งส่งผลต่อแนวคิดและทฤษฎีเรื่องความยากจน ตัวแปรที่หลากหลายของผู้รับผลประโยชน์ และเงื่อนไขของโครงสร้างโครงการพัฒนา โดยงานวิจัยในครั้งนี้พบว่า ทุนการพัฒนาของคนจน ได้แก่ ทุนรูปธรรม ทุนจิตสำนัก และทุนด้านความเชี่ยวชาญ ส่งผลอย่างมีนัยยะสำคัญต่อการกำหนดนโยบาย จริยธรรม และแนวปฏิบัติภายในความร่วมมือข้ามภาคส่วนระหว่างมูลนิธิและบริษัทข้ามชาติในประเทศไทย
เอกสารอ้างอิง
Bourdieu, P. (1977). Outline of a theory of practice (R. Nice, Trans.). Cambridge University Press.
Krause, M. (2014). The good project: Humanitarian relief NGOs and the fragmentation of reason. University of Chicago Press.
Brehm, V. M. (2004). Autonomy or dependence? Case studies of North–South NGO partnership. INTRAC Publications.
Banks, N., Hulme, D., & Edwards, M. (2015). NGOs, states, and donors revisited: Still too close for comfort? World Development, 66, 707-718. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2014.09.028
Bourdieu, P. (2021). Forms of capital (P. Collier, Trans.; P. Champagne & J. Duval, Eds.). Polity.
Kenan Institute Asia. (2012). Thailand NGO Awards 2012 casebook. On Art Creation.
Fowler, A. (2000). NGO futures: Beyond aid: NGDO values and the fourth position. Third World Quarterly, 21(4), 589-603.
Pulsawasd, S. (2024). Who are the chosen poor?: An examination of cross-sector partnerships for development projects between MNCs and local NGOs in Thailand (Doctoral thesis). University of East London. https://doi.org/10.15123/uel.8yxvz
Schöneberg, J. (2016). Making development political: NGOs as agents for alternatives to development. Nomos.
van Wessel, M. (2023). Starting advocacy programmes from the South: Rethinking multi-country programming. In M. van Wessel, T. Kontinen, & J. N. Bawole (Eds.), Reimagining civil society collaborations in development (pp. 249-264). Routledge.
Smith, S. R. (2009). NGOs and contracting. In E. Ferlie, L. E. Lynn, & C. Pollitt (Eds.), The Oxford handbook of public management (pp. 591–614). Oxford University Press.
Anheier, H. K., Gerhards, J., & Romo, F. P. (1995). Forms of capital and social structure in cultural fields: Examining Bourdieu’s social topography. American Journal of Sociology, 100(4), 859-903.
Ebrahim, A. (2005). NGOs and organizational change: Discourse, reporting, and learning. Cambridge University Press.
Pickering-Saqqa, S. (2019). Why work “at home”? Oxfam’s value-added and the UK Poverty Programme. Development in Practice, 29(4), 477-488. https://doi.org/10.1080/09614524.2018.1560078
Bourdieu, P., & Wacquant, L. J. (1992). An invitation to reflexive sociology. University of Chicago Press.
Habib, Y. A., & Gilalo, J. J. (2025). Social justice theory in Indonesia reviewed from the philosophy of law. International Journal of Business, Law, and Education, 6(1), 238–247.
Tudoran, M. A., Tîru, L. G., & Neagoe, A. (2025). Converging concepts of social justice: A bibliometric analysis. Social Work Review/Revista de Asistență Socială, (2).
Nasirov, E. O., & Uwanyirigira, E. (2016). Managing beneficiary involvement in non-governmental organisations implementing with, for, and by the beneficiaries. Umeå School of Business and Economics.
Perić, M., Pavlović, M., & Premović, J. (2024, April). Integrated approach to development in protected natural resources. In Proceedings of the Third International Scientific Conference: Challenges of Modern Economy and Society through the Prism of Green Economy and Sustainable Development-CESGED 2024 (pp. 383-393).
Fowler, A. (2008). Development and the new security agenda: W(h)ither(ing) NGO alternatives? In A. Bebbington, S. Hickey, & D. C. Mitlin (Eds.), Can NGOs make a difference? The challenge of development alternatives (pp. 111-130). Zed Books.
Fowler, A., & Malunga, C. W. (Eds.). (2010). NGO management: The Earthscan companion. Earthscan.
Fowler, A., & Biekart, K. (2013). Relocating civil society in a politics of civic-driven change. Development Policy Review, 31(4), 463-483.
Powell, W. W., & DiMaggio, P. J. (Eds.). (2012). The new institutionalism in organizational analysis. University of Chicago Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสมาคมรัฐประศาสนศาสตร์แห่งประเทศไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
