ขอบข่ายการดำเนินงานกิจกรรมโรงเรียนผู้สูงอายุ ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไทย

ผู้แต่ง

  • ยุทธศาสตร์ หน่อแก้ว คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
  • สมศักดิ์ ศรีสันติสุข คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

คำสำคัญ:

ผู้สูงอายุ, กิจกรรมโรงเรียนผู้สูงอายุ, องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น, การจัดการปกครองสาธารณะแนวใหม่

บทคัดย่อ

บทความเรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบกิจกรรมโรงเรียนผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไทย ซึ่งข้อมูลที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยเรื่องรูปแบบเครือข่ายกิจกรรมโรงเรียนผู้สูงอายุขององค์การบริหารส่วนตำบลตามแนวทางการจัดการปกครองสาธารณะแนวใหม่ โดยผู้วิจัยได้ทำการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องและนำข้อมูลกลับมาวิเคราะห์ร่วมกับเอกสารทางราชการและทางวิชาการประเภทต่าง ๆ ผลการศึกษาพบว่า ขอบข่ายการดำเนินงานกิจกรรมโรงเรียนผู้สูงอายุ แบ่งออกมาได้ 4 รูปแบบ ได้แก่ 1) กิจกรรมด้านการศึกษา มีลักษณะเป็นการจัดอบรมระยะสั้นหรือระยะยาว การจัดอบรมทางไกลผ่านเครือข่ายสังคมออนไลน์ประเภทต่าง ๆ และการทัศนศึกษาดูงานแลกเปลี่ยนเรียนรู้นอกสถานที่ 2) กิจกรรมด้านนันทนาการ มีลักษณะเป็นกิจกรรมที่มุ่งเน้นการพักผ่อนหย่อนใจและมุ่งสร้างความบันเทิงเริงใจ ไม่ว่าจะเป็นการออกกำลังกาย การละเล่นพื้นบ้านทั่วไป ดนตรีสันทนาการ งานอาสาสมัคร และการมุ่งศึกษาถึงแก่นธรรมะของศาสนาต่าง ๆ 3) กิจกรรมการฝึกทักษะอาชีพ มีลักษณะเป็นกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับงานประเภทศิลปหัตถกรรมท้องถิ่น มัคคุเทศก์ท้องถิ่น การส่งเสริมสุขภาพ กสิกรรม และเกษตรกรรม 4) กิจกรรมการถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นและศิลปวัฒนธรรม มีลักษณะเป็นกระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้จากรุ่นสู่รุ่น โดยการรวมกลุ่มของปราชญ์ชาวบ้านอาวุโสเผยแพร่ภูมิปัญญาท้องถิ่นและอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม โดยการจัดทำหลักสูตรการศึกษาให้กับบุคคลภายในชุมชนหรือกลุ่มบุคคลภายนอกที่มีความสนใจ การจัดทำคู่มือเบื้องต้นสำหรับเผยแพร่องค์ความรู้สู่สาธารณชนอย่างแพร่หลาย ตลอดจนการจัดนิทรรศการทั้งในระดับท้องถิ่น ภูมิภาค และระดับชาติ

เอกสารอ้างอิง

United Nations. (2016). The Global Sustainable Development Report 2016. United Nations.

มานะ สินธุวงษานนท์, ณัฐยา บุญกองแสน และกชกร หวังเติมกลาง. (2566). การศึกษากับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs). วารสารมณีเชษฐาราม, 5(6), 527-544.

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2562). สถิติผู้สูงอายุของประเทศไทย. สำนักสถิติพยากรณ์ สำนักงานสถิติแห่งชาติ.

ปริญญภาษ สีทอง และปณิสรา จันทร์ปาละ. (2565). หลักสูตรโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลเมืองเขลางค์นคร อ.เมืองลำปาง จ.ลำปาง. วารสารวิชาการและวิจัยสังคม, 17(2), 185-198.

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2557). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2557. สำนักสถิติพยากรณ์ สำนักงานสถิติแห่งชาติ.

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2562). สถิติผู้สูงอายุของประเทศไทย. สำนักสถิติพยากรณ์ สำนักงานสถิติแห่งชาติ.

สุดารัตน์ สุดสมบูรณ์. (2557). สวัสดิการสังคมของผู้สูงอายุในประเทศไทย. วารสารเทคโนโลยีภาคใต้, 7(1), 73-82.

ปราโมทย์ ประสาทกุล และคณะ. (2562). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2561. สถาบันวิจัยประชากรและสังคม.

ปริญญภาษ สีทอง และปณิสรา จันทร์ปาละ. (2565). หลักสูตรโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลเมืองเขลางค์นคร อ.เมืองลำปาง จ.ลำปาง. วารสารวิชาการและวิจัยสังคม, 17(2), 185-198.

ณัฐสินี ปพนไวนุวัฒน์. (2550). การจัดสวัสดิการสังคมให้กับผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดนครปฐม (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา). มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม.

อาภรณ์ ภู่วิทยพันธุ์. (2550). Competency Based HRM/HRD. เอช อาร์ เซ็นเตอร์.

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2559). คู่มือการจัดตั้งโรงเรียนผู้สูงอายุ. สำนักสถิติพยากรณ์ สำนักงานสถิติแห่งชาติ.

Jake Harwood. (2007). Understanding Communication and Aging: Developing Knowledge and Awareness. Sage Publications.

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2540). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540. สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2550). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550. สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2560). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560. สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.

คณะกรรมการผู้สูงอายุแห่งชาติ. (2553). แผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2545-2564) ฉบับปรับปรุง ครั้งที่ 1 พ.ศ. 2552. โรงพิมพ์เทพเพ็ญวานิสย์.

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2553). พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 (พิมพ์ครั้งที่ 7). โรงพิมพ์เทพเพ็ญวานิสย์.

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566). แผนปฏิบัติการด้านผู้สูงอายุ ระยะที่ 3 (พ.ศ. 2566-2580). สำนักสถิติพยากรณ์ สำนักงานสถิติแห่งชาติ.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2550). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 10 (พ.ศ. 2550-2554). สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564). สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2565). แผนปฏิบัติราชการกรมกิจการผู้สูงอายุ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566-2570). กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.

ศิริวรรณ อรุณทิพย์ไพฑูรย์. (2557). การดำเนินงานด้านผู้สูงอายุของประเทศภายใต้กรอบพันธกรณีองค์การสหประชาชาติ : แผนปฏิบัติการระหว่างประเทศมาดริดว่าด้วยเรื่องผู้สูงอายุ (The Madrid International Plan of Action on Ageing : MIPAA). สำนักส่งเสริมและพิทักษ์ผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2561). ยุทธศาสตร์กรมกิจการผู้สูงอายุ 20 ปี พ.ศ. 2561-2580. โรงพิมพ์สามลดา.

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2561). ยุทธศาสตร์กรมกิจการผู้สูงอายุ 20 ปี พ.ศ. 2561-2580. โรงพิมพ์สามลดา.

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2561). ยุทธศาสตร์กรมกิจการผู้สูงอายุ 20 ปี พ.ศ. 2561-2580. โรงพิมพ์สามลดา.

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2560). คู่มือโรงเรียนผู้สูงอายุ. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.

สุวิมล ทาริวงศ์, จิตศิริน ก้อนคง และอรรถพล รอดแก้ว. (2566). ระบบและกลไกการดำเนินงานโครงการศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ (โรงเรียนผู้สูงอายุ) เทศบาลตำบลพลายชุมพล อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิชาการและวิจัยสังคม, 18(2), 61-76.

พูลศักดิ์ หอมสมบัติ, พระใบฎีกาสุพจน์ ตปสีโล (เกษนคร), บรรยวัสถ์ ฝางคำ และสุพิมล ศรศักดา. (2565). โรงเรียนผู้สูงอายุ: การเสริมสร้างศักยภาพผู้สูงอายุในสังคมสูงวัย. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 6(2), 540-551.

พระครูสิริภูรินิทัศน์ (ภูริณัฐ ดิษสวรรค์). (2563). โรงเรียนผู้สูงอายุกับการเรียนรู้พัฒนาคุณภาพชีวิต. วารสารวิจยวิชาการ, 3(2), 151-160.

สุวิมล ทาริวงศ์, จิตศิริน ก้อนคง และอรรถพล รอดแก้ว. (2566). ระบบและกลไกการดำเนินงานโครงการศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ (โรงเรียนผู้สูงอายุ) เทศบาลตำบลพลายชุมพล อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิชาการและวิจัยสังคม, 18(2), 61-76.

ปริญญภาษ สีทอง และปณิสรา จันทร์ปาละ. (2565). หลักสูตรโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลเมืองเขลางค์นคร อ.เมืองลำปาง จ.ลำปาง. วารสารวิชาการและวิจัยสังคม, 17(2), 185-198.

พระครูสิริภูรินิทัศน์ (ภูริณัฐ ดิษสวรรค์). (2563). โรงเรียนผู้สูงอายุกับการเรียนรู้พัฒนาคุณภาพชีวิต. วารสารวิจยวิชาการ, 3(2), 151-160.

มงคลกิตติ์ โวหารเสาวภาคย์, จิราภรณ์ คล้อยปาน, ศิวพร จติกุล, ฟ้าณพราง เทพทอปงปัน และบุญญานุช เก่งการ. (2564). โรงเรียนผู้สูงอายุ : องค์ประกอบ รูปแบบ การพัฒนาหลักสูตรและกิจกรรมเพื่อการเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุ. วารสารมหาจุฬาคชสาร, 16(1), 117-132.

ปณิสญา อธิจิตตา. (2564). โรงเรียนผู้สูงอายุกับการสร้างความเข้มแข็งของชุมชน. CRRU Journal of Communication Chiangrai Rajabhat University, 4(3), 39-68.

สุทิน อ้อนอุบล. (2564). รูปแบบการมีส่วนร่วมในการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ : กรณีศึกษา โรงเรียนผู้สูงอายุตำบลหนองโรง อำเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์, 8(2), 68-87.

พระชาญณรงค์ อตฺตทนฺโต (เสาร์รัตน์ไพร). (2564). โรงเรียนผู้สูงอายุ : รูปแบบการดูแลผู้สูงอายุเชิงพุทธของโรงเรียนผู้สูงอายุ ในอำเภอเมือง จังหวัดลำพูน. วารสาร มจร.หริภุญชัยปริทรรศน์, 5(2), 14-22.

สุพรต บุญอ่อน, พระครูสิริภูรินิทัศน์, พระครูใบฏีกามณฑล เขมโก, ปฏิธรรม สำเนียง และธีรพันธ์ เชิญรัมย์. (2563). โรงเรียนผู้สูงอายุ : การจัดการสุขภาวะและสวัสดิการผู้สูงอายุในภาคกลาง. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(1), 122-140.

สุวิมล ทาริวงศ์, จิตศิริน ก้อนคง และอรรถพล รอดแก้ว. (2566). ระบบและกลไกการดำเนินงานโครงการศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ (โรงเรียนผู้สูงอายุ) เทศบาลตำบลพลายชุมพล อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิชาการและวิจัยสังคม, 18(2), 61-76.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2550). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 10 (พ.ศ. 2550-2554). สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564). สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สุพรต บุญอ่อน, พระครูสิริภูรินิทัศน์, พระครูใบฏีกามณฑล เขมโก, ปฏิธรรม สำเนียง และธีรพันธ์ เชิญรัมย์. (2563). โรงเรียนผู้สูงอายุ : การจัดการสุขภาวะและสวัสดิการผู้สูงอายุในภาคกลาง. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(1), 122-140.

วิลาสินี โยธิการ. (2563). กิจกรรมเสริมคุณค่าและความสุขให้ผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุ. วารสารสังคมภิวัฒน์, 11(2), 37-53.

พระครูสิริภูรินิทัศน์ (ภูริณัฐ ดิษสวรรค์). (2563). โรงเรียนผู้สูงอายุกับการเรียนรู้พัฒนาคุณภาพชีวิต. วารสารวิจยวิชาการ, 3(2), 151-160.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-29

รูปแบบการอ้างอิง

หน่อแก้ว ย., & ศรีสันติสุข ส. (2026). ขอบข่ายการดำเนินงานกิจกรรมโรงเรียนผู้สูงอายุ ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไทย. วารสารสมาคมรัฐประศาสนศาสตร์แห่งประเทศไทย, 8(1), 120–137. สืบค้น จาก https://so10.tci-thaijo.org/index.php/paatj/article/view/2524

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย