การพัฒนาต้นแบบการวัดและประเมินผลการจัดการศึกษาในอุดมศึกษาไทย สำหรับ การพัฒนาคุณภาพทางการศึกษาของมหาวิทยาลัยไทย

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการในการวัดและประเมินผลการจัดการศึกษาในอุดมศึกษาไทย 2) พัฒนาต้นแบบการวัดและประเมินผลการจัดการศึกษาในอุดมศึกษาไทยสำหรับการพัฒนาคุณภาพทางการศึกษาของมหาวิทยาลัยไทย และ 3) ประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของต้นแบบที่พัฒนาขึ้น การวิจัยใช้ รูปแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) โดยมีการวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกและสนทนากลุ่มกับผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษา จำนวน 10 คน และการวิจัยเชิงปริมาณโดยใช้แบบสอบถามกับอาจารย์และบุคลากรทางการศึกษา จำนวน 400 คน เครื่องมือวิจัยผ่านการตรวจสอบความตรงเนื้อหา (Content Validity)
ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัจจุบันของการวัดและประเมินผลการจัดการศึกษาในมหาวิทยาลัยไทยยังมุ่งเน้นเอกสารมากกว่ากระบวนการ และขาดการเชื่อมโยงผลการประเมินกับการพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่อง จากการวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูล จึงได้พัฒนาต้นแบบ HEQA Model (Higher Education Quality Assessment Model) ที่ประกอบด้วย 4 ด้านสำคัญ ได้แก่ ด้านการบริหารจัดการ ด้านกระบวนการเรียนการสอน ด้านผลลัพธ์ทางการศึกษา และด้านระบบข้อมูลและการประเมินคุณภาพอย่างต่อเนื่อง ผลการประเมินความเหมาะสมของต้นแบบโดยผู้เชี่ยวชาญและผู้ตอบแบบสอบถามอยู่ในระดับสูง (ค่าเฉลี่ย 4.48–4.72) และผลการวิเคราะห์องค์ประกอบยืนยัน (CFA) พบว่าต้นแบบมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ งานวิจัยนี้สร้างองค์ความรู้ใหม่ด้านการประเมินคุณภาพการศึกษาเชิงบูรณาการที่สามารถนำไปใช้ปรับปรุงการเรียนการสอนและการบริหารจัดการมหาวิทยาลัยไทยอย่างเป็นระบบ รวมถึงเสนอแนวทางการพัฒนาต้นแบบการประเมินเชิงดิจิทัลและการประเมินผลต่อเนื่องเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบายและการพัฒนาคุณภาพการศึกษาที่ยั่งยืน