การเสริมศักยภาพการเป็นผู้สูงอายุอัจฉริยะเพื่อพัฒนาสู่การเป็นเมืองที่เป็นมิตรต่อผู้สูงอายุในพื้นที่ชนบทกึ่งเมือง จังหวัดอ่างทอง

ผู้แต่ง

  • พันธรัตน์ ศรีสุวรรณ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎพระนครศรีอยุธยา
  • อัครวินท์ ศาสนพิทักษ์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎพระนครศรีอยุธยา
  • สุกัลยา คงประดิษฐ์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎพระนครศรีอยุธยา

DOI:

https://doi.org/10.65205/jasrru.2025.2490

คำสำคัญ:

ผู้สูงอายุอัจฉริยะ, เมืองที่เป็นมิตรต่อผู้สูงอายุ, พื้นที่ชนบทกึ่งเมือง, จังหวัดอ่างทอง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความเป็นเมืองที่เป็นมิตรต่อผู้สูงอายุ และเพื่อพัฒนาแนวทางการเสริมศักยภาพสู่การเป็นเมือที่เป็นมิตรต่อผู้สูงอายุในพื้นที่ชนบทกึ่งเมือง จังหวัดอ่างทอง การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี อาศัยแบบสอบถามและการประชุมกลุ่มย่อย ในการวิจัยเชิงปริมาณเป็นการวิจัยเชิงสำรวจโดยเก็บข้อมูลจากผู้สูงอายุจำนวน 120 คน ในส่วนของการประชุมกลุ่มย่อยมีผู้ร่วมประชุมคือแกนนำผู้สูงอายุ เจ้าหน้าที่ และผู้บริหารท้องถิ่น จำนวน 100 คน โดยใช้เทคนิคการประชุมค้นหาอนาคต (Future Search Conference) ผลการวิจัยเชิงปริมาณพบว่าระดับความเป็นเมืองที่เป็นมิตรต่อผู้สูงอายุในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง ( = 3.29, S.D. .529) โดยตัวชี้วัดด้านที่อยู่อาศัย ด้านการมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม ด้านการให้ความเคารพและยอมรับจากคนในสังคม และด้านการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารและการสื่อสาร มีระดับความเป็นเมืองที่เป็นมิตรต่อผู้สูงอายุในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ส่วนตัวชี้วัดด้านพื้นที่สาธารณะภายนอกอาคารและตัวอาคาร ด้านระบบขนส่งมวลชน ด้านการมีส่วนร่วมของพลเมืองและการจ้างงาน และการสนับสนุนของชุมชนและบริการด้านสุขภาพ มีระดับความเป็นเมืองที่เป็นมิตรต่อผู้สูงอายุในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง ในส่วนของผลจากการประชุมกลุ่มย่อยพบว่าหากเทศบาลตำบลวิเศษไชยชาญต้องการพัฒนาให้เป็นเมืองที่เป็นมิตรต่อผู้สูงอายุ (Aged Friendly City) อาจจะต้องให้ความสำคัญกับการสนับสนุนของชุมชนและบริการด้านสุขภาพ เนื่องจากเป็นประเด็นที่เร่งด่วนที่ผู้สูงอายุมีความต้องการมากที่สุด ลำดับถัดมาอาจจะต้องเริ่มต้นจากการมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม ซึ่งจะส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของพลเมืองและการจ้างงาน การให้ความเคารพและยอมรับจากคนในสังคม ในส่วนของด้านที่อยู่อาศัย ด้านพื้นที่สาธารณะภายนอกอาคารและตัวอาคาร และด้านระบบขนส่งมวลชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอาจจะต้องเริ่มพัฒนาอย่างค่อยเป็นค่อยไป รวมทั้งบูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอกที่เกี่ยวข้องหรือองค์กรภาคประชาสังคม

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กัลยา วานิชย์บัญชา. (2557). การวิเคราะห์เชิงปริมาณ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

จรัสศรี หัวใจ (2562). การขับเคลื่อนชุมชนเพื่อส่งเสริมผู้สูงอายุให้ใช้ชีวิตอย่างมีความสามารถในพื้นที่ตำบลหนองแหน อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 11(1), .147-160.

จิรัชยา เคล้าดี สุภชัย นาคสุวรรณ์ และจักรวาล สุขไมตรี (2560). ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในจังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารราชพฤกษ์, 15(1), 27-32.

ชวลิต สวัสดิ์ผล และวารี ศรีสุรพล (2565). การพัฒนาศักยภาพชุมชนท้องถิ่นเพื่อผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะพึ่งพิงในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 8(1), น.43-56.

ณรงค์ เส็งประชา. (2544). วิถีไทย. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์.

ทัศนีย์ ทองสว่าง. (2537). สังคมไทย. กรุงเทพฯ: โอเดี่ยนสโตร์.

ธนบุรี. 10(24), 90-96.

นรินทร์ หมื่นแสน และสุชาดา ไกรพิบูลย์. (2557). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการสร้างเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุหมู่บ้านทุ่งหลุก อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่. พยาบาลสารมหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 41(1), น.1-12.

พาณิชย์ คำมุงคุณ พรสวรรค์ ศิริกัญจนาภรณ์ และพรกมล ระหาญนอก (2562). ความต้องการและแนวทางพัฒนาบทบาทผู้สูงอายุในการพัฒนาสังคมชุมชนบ้านทุ่งใหญ่ ตำบลภูกระดึง อำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฎเลย, 14(48), 80-88.

มหาวิทยาลัยมหิดล. (2554). ขอมูลประชากรในประเทศไทย. สืบคน 21 มีนาคม 2567 จากhttp://www.ipsr.mahidol.ac.th/ipsr-th/population_thai.html.

วรรณษา วงษ์เส็ง และวิโรจน์ เจษฎาลักษณ์. (2559). บทบาทและการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุด้านประชาสังคมในการพัฒนาชุมชน เขตบางแค กรุงเทพมหานคร. Veridian E-Journal, Silpakorn University (Humanities, Social Sciences and Arts). 9(1), 1399 -1415.

วรวุฒิ อึ้งจิตรไพศาล และยศ สันตสมบัติ (2561) พื้นที่กึ่งเมืองกึ่งชนบทพื้นที่แห่งความเสี่ยงสำหรับผู้สูงอายุ.Rajabhat Journal of Science, Humanities and Social Science. 21(1), 13-26.

วัชราภรณ์ จันทนุกุล (2560). บทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในเขตอำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี. 8(1), 447-459.

วิกานดา คำใจหาญ ชัยรัตน์ วงศ์กิจรุ่งเรือง และสิริกร กาญจนสุนทร. (2560). การมีส่วนร่วมกิจกรรมนันทนาการของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลบางกะดี อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี. วารสารการบริหารท้องถิ่น, 10(2), 92-109.

วิสุทธิณี ธานีรัตน์ และคณะ. (2564). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุในอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา. วารสารวิชาการวิทยาลัยบริหารศาสตร์, 4(3), 18-35.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ.(2557). รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทยประจำปี 2557. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ

สุเทพ คำเมฆ. (2564). การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุเชิงบูรณาการในพื้นที่กึ่งเมืองกึ่งชนบท กรณีศึกษาเทศบาลตำบลพลายชุมพล อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 10 (1), 74-8.

เสน่ห์ แสงเงิน และถาวร มาตัน. (2018). การศึกษาเปรียบเทียบคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในเขตชุมชนเมือง เขตชุมชนกึ่งเมืองและเขตชุมชนชนบท จังหวัดสุโขทัย. วารสารสาธารณสุขศาสตร์, 48(2), 174-184.

อัครวินท์ ศาสนพิทักษ์ (2560). การขยายอายุที่จะเกษียณในสังคมผู้สูงอายุ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัย

อารี พุ่มประไวทย์ และจรรยา เสียงเสนาะ. (2560). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาพฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุ. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 4(3), 160-175.

เอกพล วงศ์เสรี และคณะ (2563). ยุทธศาสตร์การเตรียมผู้สูงอายุให้เข้าสู่วันสูงอายุอย่างมึความสุข. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 40 (6), 74-91.

World Health Organization (2007). Global Age-Friendly Cities: A Guide.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

31-10-2025

รูปแบบการอ้างอิง

ศรีสุวรรณ พ. ., ศาสนพิทักษ์ อ., & คงประดิษฐ์ ส. . (2025). การเสริมศักยภาพการเป็นผู้สูงอายุอัจฉริยะเพื่อพัฒนาสู่การเป็นเมืองที่เป็นมิตรต่อผู้สูงอายุในพื้นที่ชนบทกึ่งเมือง จังหวัดอ่างทอง. วารสารราชภัฏสุรินทร์วิชาการ, 3(5), 29–40. https://doi.org/10.65205/jasrru.2025.2490