ความต้องการรูปแบบการอนุรักษ์และส่งเสริมศักยภาพพื้นที่สาธารณะบึงหนองแวงแบบมีส่วนร่วมของชุมชนสู่การใช้ประโยชน์ร่วมกันอย่างยั่งยืนและเอื้อต่อสุขภาพผู้สูงอายุ อำเภอคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ
DOI:
https://doi.org/10.65205/jasrru.2569.e3781คำสำคัญ:
การมีส่วนร่วมของชุมชน, การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ, สุขภาวะผู้สูงอายุบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความต้องการรูปแบบการอนุรักษ์และส่งเสริมศักยภาพพื้นที่สาธารณะบึงหนองแวงแบบมีส่วนร่วมของชุมชนสู่การใช้ประโยชน์ร่วมกันอย่างยั่งยืนและเอื้อต่อ สุขภาพผู้สูงอายุ ซึ่งเป็นการวิจัยเชิงสำรวจ กลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชนที่อาศัยในเขตพื้นที่ตำบลคอนสวรรค์ จำนวน 354 คน เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามมีค่าความตรงเชิงเนื้อหาอยู่ระหว่าง 0.67-1.00 ค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.89 เก็บข้อมูลช่วงเดือนตุลาคม ถึง ธันวาคม พ.ศ. 2568 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า ความต้องการรูปแบบการอนุรักษ์และส่งเสริมศักยภาพพื้นที่สาธารณะบึงหนองแวงแบบมีส่วนร่วมของชุมชนสู่การใช้ประโยชน์ร่วมกันอย่างยั่งยืนและเอื้อต่อสุขภาพผู้สูงอายุอยู่ในระดับ สูง (M = 3.09, SD = 0.35) แบ่งตามองค์ประกอบ พบว่า ด้านการมีส่วนร่วมของชุมชนอยู่ในระดับสูง (M = 3.08, SD = 0.27) ด้านการจัดการพื้นที่อย่างเป็นระบบอยู่ในระดับสูง (M = 3.10, SD = 0.41) ด้านการอนุรักษ์ธรรมชาติและสัตว์ป่าอยู่ในระดับสูง (M = 3.09, SD = 0.46) 4) ด้านภูมิทัศน์และการท่องเที่ยวอยู่ในระดับสูง (M = 3.09, SD = 0.37) และด้านสุขภาวะผู้สูงอายุอยู่ในระดับสูง (M = 3.05, SD = 0.52) ดังนั้น หน่วยงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรนำผลการประเมินความต้องการรูปแบบฯ ไปใช้กำหนดนโยบายและวางแผนพัฒนาพื้นที่สาธารณะบึงหนองแวงให้สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่และความต้องการของประชาชน
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2568). อัตราส่วนการเป็นภาระวัยสูงอายุ และ อัตราส่วนการเป็นภาระ ของ ประชากรไทย ปี พ.ศ.2568 เดือนกันยายน ระดับ จังหวัด เขต/อำเภอ ตำบล. https://www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=1&id=2579
จิรทีปต์ เทียนเพิ่มพูล, ณฐนนท ทวีสิน, ธรรศพงศ์ วงษ์สวัสดิ์ และสุนิตดา เทศนิยม. (2567). การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ กรณีศึกษา: เขตเทศบาลนครสมุทรสาคร อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์, 6(1), 243–256.
คชสีห์ กุลสุวรรณ และเอก อนุกุลยุทธธน. (2562). มิติการใช้พื้นที่สาธารณะและบทบาทของชุมชนดั้งเดิมในเขตเมืองเชียงใหม่. วารสารการพัฒนาชุมชนและสังคม, 20(1), 5–18.
ณัฐติกาญจน์ สุวรรณเทพ, มาลิณี เอี่ยมคง และสุพรรณารัตน์ รินสาธร. (2567). การพัฒนารูปแบบชุมชนที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุ เขตสุขภาพที่ 4. วารสารศูนย์อนามัยที่ 10 อุบลราชธานี, 12(2), 36–52.
นันทนัช แจ่มสุวรรณ และมนสิชา เพชรานนท์. (2566). พฤติกรรมการใช้พื้นที่สาธารณะของกลุ่มคนรุ่นใหม่: กรณีศึกษาเมืองขอนแก่น. วารสารสิ่งแวดล้อมสรรค์สร้างวินิจฉัย, 22(1), 73–92.
เทศบาลตำบลคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ. (2564). ประวัติความเป็นมา จำนวนประชากร. สืบค้นจากhttps://www.khonsawancity.go.th/history-rev2
ธัญรัศม์ ภุชงค์ชัย, ภัควรินทร์ ภัทรศิริสมบูรณ์, ณัฐปภัสญ์ นวลสีทอง และบังอร ปรอยโคกสูง. (2567). การศึกษาระดับสุขภาวะแบบองค์รวมและคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9: วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 18(1), 296–310.
ประเสริฐ เล็กสรรเสริญ และอริศรา เล็กสรรเสริญ. (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ จังหวัดนนทบุรี. วารสารสังคมศาสตร์บูรณาการ มหาวิทยาลัยมหิดล, 11(2), 123–150.
พรรณิภา ไชยรัตน์. (2562). การจัดสภาพแวดล้อมและที่อยู่อาศัยที่เอื้อต่อสุขภาวะผู้สูงวัย: การทบทวนวรรณกรรมแบบบูรณาการ. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น, 1(1), 73–86.
พริมา วิริยวัฒน์ และวีระ ลีลาพัฒนภูติ. (2561). แนวทางการออกแบบพื้นที่สาธารณะสำหรับชุมชนบริเวณโดยรอบมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ วิทยาเขตสุวรรณภูมิ. Asian Creative Architecture, Art and Design, 27(2), 48–64.
แสน กีรตินวนันท์ และสิริยา รัตนช่วย. (2567). การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุเมือง มิติสุขภาพ ที่อยู่อาศัย และนันทนาการที่สอดคล้องกับการพัฒนากรุงเทพมหานครอย่างยั่งยืน. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(12), 426–439.
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2565). คู่มือการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติ. https://nced.onep.go.th/knowledge/knowledge4.pdf
อิทธิพงษ์ ทองศรีเกต. (2567). การใช้พื้นที่สาธารณะในการส่งเสริมสุขภาวะของผู้สูงอายุในเขตเมือง. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 16(31), 1–11.
Best, J. W. (1981). Research in education (4th ed.). New Jersey: Prentice-Hall.
Kou, Y., & Xue, X. (2024). The influence of rural tourism landscape perception on tourists’ revisit intentions: A case study in Nangou village, China. Humanities and Social Sciences Communications, 11, 620. https://doi.org/10.1057/s41599-024-03129-8
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Marzo, R. R., Chen, H. W. J., Anuar, H., Abdul Wahab, M. K., Ibrahim, M. H., Ariffin, I. A., Ahmad, A. I., Kawuki, J., & Aljuaid, M. (2023). Effect of community participation on sustainable development: An assessment of sustainability domains in Malaysia. Frontiers in Environmental Science, 11, 1268036. https://doi.org/10.3389/fenvs.2023.1268036
UN-Habitat. (2024). Global public space toolkit: From global principles to local policies and
Witkin, B. R., & Altschuld, J. W. (1995). Planning and conducting needs assessments: A practical guide. Sage Publications.
World Health Organization. (2020). Healthy ageing and functional ability. https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/healthy-ageing-and-functional-ability?utm_source=chatgpt.com
Xu, W., Pimm, S. L., Du, A., Su, Y., Fan, X., An, L., Liu, J., & Ouyang, Z. (2019). Transforming protected area management in China. Trends in Ecology & Evolution, 34(9), 762–766. https://doi.org/10.1016/j.tree.2019.05.009
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารราชภัฏสุรินทร์วิชาการ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
