องค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตตรวจราชการที่ 13
DOI:
https://doi.org/10.65205/jasrru.2026.e3516คำสำคัญ:
การบริหารสถานศึกษา, ภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการ, ประสิทธิผลของสถานศึกษาบทคัดย่อ
การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการของผู้บริหารสถานศึกษา 2) ศึกษาระดับประสิทธิผลของสถานศึกษา 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการของผู้บริหารสถานศึกษาและประสิทธิผลของสถานศึกษา 4) สร้างสมการพยากรณ์ประสิทธิผลของสถานศึกษา วิธีการศึกษาใช้รูปแบบการวิจัยเชิงประมาณ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอนในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตตรวจราชการที่ 13 จำนวนทั้งสิ้น 218 คน แบ่งเป็นผู้บริหารสถานศึกษาจำนวน 14 คน และครูผู้สอนจำนวน 204 คน ซึ่งกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามสัดส่วนของประชากรและใช้การสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามลักษณะเป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ .96 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ สถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติที่ใช้ทดสอบสมมติฐานการวิจัย ได้แก่ สถิติวิเคราะห์หาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และสถิติวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า (1) ระดับภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า อยู่ในระดับมากขึ้นไปทุกด้าน เรียงลำดับค่าเฉลี่ยจากมากไปน้อย ดังนี้ ด้านการมีวิสัยทัศน์ ด้านการสร้างนวัตกรรม ด้านการทำงานเชิงรุก ด้านการยอมรับความเสี่ยง และด้านการคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ตามลำดับ (2) ระดับประสิทธิผลของสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า อยู่ในระดับมากขึ้นไปทุกด้าน เรียงลำดับค่าเฉลี่ยจากมากไปน้อย ดังนี้ ด้านสภาพแวดล้อมในโรงเรียน ด้านการพัฒนาบุคลากร ด้านการจัดการเรียนรู้ ด้านคุณลักษณะของผู้เรียน และด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ตามลำดับ (3) ภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการของผู้บริหารสถานศึกษามีความสัมพันธ์กับประสิทธิผลของสถานศึกษา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (r = 0.871) แสดงว่าภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการของผู้บริหารสถานศึกษามีความสัมพันธ์กับประสิทธิผลของสถานศึกษาในระดับสูง (4) ภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการของผู้บริหารสถานศึกษาทุกด้านร่วมกันพยากรณ์ประสิทธิผลของสถานศึกษา ได้ร้อยละ 79.70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 แสดงว่า ตัวแปรพยากรณ์สามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของตัวแปรเกณฑ์ได้ในระดับสูง โดยด้านการยอมรับความเสี่ยง มีอำนาจพยากรณ์สูงสุด รองลงมา คือ ด้านการคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ด้านการมีวิสัยทัศน์ ด้านการสร้างนวัตกรรม และด้านการทำงานเชิงรุก ตามลำดับ ผลการพยากรณ์ชี้ให้เห็นว่า การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการของผู้บริหารจะส่งผลโดยตรงต่อการเพิ่มประสิทธิผลของสถานศึกษาในภาพรวมได้อย่างมีนัยสำคัญเชิงปฏิบัติ และสามารถสร้างสมการพยากรณ์ในรูปคะแนนดิบ คือ Ŷ = .330 + .184X2 + .237X4 + .218X1 + .175X5 + .118X3 และสมการพยากรณ์ในรูปคะแนนมาตรฐาน คือ = .212ZX2 + .233ZX4 + .265ZX1 + .240ZX5 + .115ZX3
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กิตติพร อาพา. (2563). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 2 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร.
ขนิษฐา ชูแก้ว. (2563). การบริหารแบบมีส่วนร่วมที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสกลนคร เขต 1 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ณัฏฐณิชา ภูดีสม. (2565). ปัจจัยการบริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษาขนาดเล็กสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
บุญจักรวาล รอดบำเรอ, สมาน อัศวภูมิ, และประไพวรรณ ด่านประดิษฐ์. (2565). การวิเคราะห์องค์ประกอบภาวะผู้นำแบบผู้ประกอบการ สำหรับผู้บริหารสถานศึกษาเอกชน. วารสารรัชต์ภาคย์, 16(45), 520-535.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.
ปฏิภาณ เทพพิทักษ์. (2565). แนวทางการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาตามแนวคิดภาวะผู้นำผู้ประกอบการ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิศิษฐ ตัณฑวณิช และ พนา จินดาศรี. (2561). ความหมายที่แท้จริงของค่า IOC. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 24(2), 7-12.
ภานุพงษ์ คำภูษา. (2562). รูปแบบความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างปัจจัยทางการบริหารที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิผลการบริหารงานของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
วนิดา คงมั่น. (2561). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 2 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยบูรพา.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). ร่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579 (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566—2570). กรุงเทพฯ: ราชกิจจานุเบกษา.
สำนักบริหารยุทธศาสตร์ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 1. (2567). รายงานผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 กลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 1. นครราชสีมา: สำนักงานจังหวัดนครราชสีมา.
อรรณอัมไพ ภาสศักดิ์ชัย, วิโรจน์ สารรัตนะ, และ วรรณวรรธน์ พาสวัสดิ์. (2560). องค์ประกอบของประสิทธิผลสถานศึกษาศึกษาสงเคราะห์. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, 6(1), 149-158.
อิฏฐิรา ทรงกิติพิศาล. (2563). กลยุทธ์การบริหารวิชาการสถานศึกษามัธยมศึกษาตามแนวคิดสมรรถนะภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ฮัมดี้ คอแด๊ะ. (2563). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการของผู้บริหารสถานศึกษาตามทัศนะของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานราธิวาส [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา.
Green, S. B. (1991). How many subjects does it take to do a regression analysis. Multivariate Behavioral Research, 26(3), 499–510. https://doi.org/10.1207/s15327906mbr2603_7
Gupta, V., MacMillan, I. C., & Surie, G. (2004). Entrepreneurial leadership: Developing and measuring a cross-cultural construct. Journal of Business Venturing, 19(2), 241-260. https://doi.org/10.1016/S0883-9026(03)00040-5
Kirk, R. E. (2008). Statistics: An introduction (5th ed.). Thomson Wadsworth.
Li, J., Aziz, N. A. A., & Kadir, S. A. (2025). How significantly are principal and teacher entrepreneurial
leadership related to teacher efficacy and organizational effectiveness in China?. Frontiers in Education, 10, Article 1545888. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1545888
Lumpkin, G. T., & Dess, G. G. (1996). Clarifying the entrepreneurial orientation construct and linking it to performance. Academy of Management Review, 21(1), 135-172.
Miller, D. (1983). The correlates of entrepreneurship in three types of firms. Management Science, 29(7), 770-791. https://doi.org/10.1287/mnsc.29.7.770
Smith, A. J. (2016). Entrepreneurial leadership in education: Professional development for school principals. Routledge.
Tidd, J., & Bessant, J. (2011). Managing innovation: Integrating technological, market and organizational change (4th ed.). John Wiley & Sons.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารราชภัฏสุรินทร์วิชาการ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
