ปัจจัยแห่งความสำเร็จของกลุ่มแปลงใหญ่ศูนย์ข้าวชุมชนบ้านกลางสามัคคี ตำบลพระแก้ว อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบท การดำเนินงาน และปัจจัยแห่งความสำเร็จของกลุ่มแปลงใหญ่เมล็ดพันธุ์ข้าวชุมชนบ้านกลางสามัคคี ตำบลพระแก้ว อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์ โดยใช้วิธีวิจัยแบบผสมผสาน ประกอบด้วยการเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากแบบสอบถามสมาชิกกลุ่มจำนวน 90 คน และการเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพผ่านการสนทนากลุ่มผู้ให้ข้อมูล 10 คน เครื่องมือวิจัยผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (IOC = 0.902) มีค่า Pearson’s r = 0.99 (p < 0.001) วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติพื้นฐานและเชิงบรรยาย ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มมีโครงสร้างคณะกรรมการและการบริหารงานชัดเจน เน้นการมีส่วนร่วมของสมาชิกในการดำเนินกิจกรรมภายในกลุ่ม ได้รับการความช่วยเหลือจากหน่วยงานรัฐและเอกชน การดำเนินกิจกรรมกลุ่มสามารถลดต้นทุนการผลิตลงร้อยละ 17.32 กลุ่มสามารถผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีที่ได้รับการรับรอง GAP และสมาชิกบางส่วนได้รับการรับรองเกษตรอินทรีย์ มีการจำหน่ายเมล็ดพันธุ์และข้าวสารอินทรีย์ภายใต้แบรนด์ของกลุ่ม และการขยายช่องทางตลาดทั้งออฟไลน์และออนไลน์ อย่างไรก็ตาม กลุ่มยังประสบปัญหาด้านข้อจำกัดด้านสถานที่เก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ การพึ่งพาตลาดบางช่องทาง และโครงสร้างสมาชิกที่มีผู้สูงอายุจำนวนมาก ปัจจัยแห่งความสำเร็จมาจากการสนับสนุนทรัพยากรที่เพียงพอ กระบวนการบริหารจัดการที่เป็นระบบ และการมีส่วนร่วมของสมาชิกอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้คุณภาพเมล็ดพันธุ์สูงขึ้น ต้นทุนลดลง และความมั่นคงทางเศรษฐกิจของชุมชนเพิ่มขึ้นอย่างยั่งยืน