Application of Buddhist Dhamma Principles to Enhance Happiness and Learning in Educational Institutions

Main Article Content

Bunjerd Sungkit

Abstract

This academic article aims to examine the application of Buddhist Dhamma principles namely Sīla (morality), Samādhi (concentration), Paññā (wisdom), and the Four Noble Truths in creating learning environments that promote well-being and educational achievement. The study employs document analysis and conceptual synthesis. Findings indicate that integrating Buddhist principles into educational practices, such as moral instruction through activities, meditation in classrooms, and fostering analytical thinking, enhances students’ calmness, reduces stress, improves concentration, and stimulates creativity. Moreover, these practices positively influence behavior and strengthen teacher-student relationships. The results highlight that incorporating Buddhist Dhamma into teaching processes helps learners balance academic learning with personal life, cultivate desirable characteristics, and develop emotional regulation and analytical skills. Practical guidelines are also proposed, including designing happiness-oriented learning environments, creating activities centered on Buddhist principles, and continuously monitoring learning outcomes to refine teaching methods. Overall, the study demonstrates that applying Buddhist Dhamma principles in education fosters sustainable development of learners’ quality of life and equips them to face rapid social and technological changes with confidence.

Article Details

How to Cite
Sungkit, B. . . (2025). Application of Buddhist Dhamma Principles to Enhance Happiness and Learning in Educational Institutions. Journal of Dhamma Sana, 4(2), 108–119. retrieved from https://so10.tci-thaijo.org/index.php/JDSN/article/view/3096
Section
Articles

References

กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2561). แผนพัฒนาสุขภาพจิตแห่งชาติฉบับที่ 1. นนทบุรี: ห้างหุ้นส่วนจำกัดวนิดาการพิมพ์.

ขนิษฐา บุญมาวงษา, (2561). ความสุขในการเรียนรู้ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาโรงเรียนอัสสัมชัญศรีราชา จังหวัดชลบุรี. (ปริญญานิพนธ์ คณะศึกษาศาสตร์). มหาวิทยาลัยบูรพา.

จักรพงษ์ ทิพสูงเนิน, รวิช ตาแก้ว, กีรติ บุญเจือ. (2566). วิธีการสร้างความสุขตามหลักพุทธปรัชญา. วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 6(1), 77.

ชีวัน เขียววิจิตร, (2551). การศึกษารายกรณี นักเรียนที่มีพฤติกรรมหนีเรียน. (สารนิพนธ์). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ธนภรณ์ ตั้งเพชรศิริพงษ์, สิริวัฒน์ ศรีเครือดง, วิชุดา ฐิติโชติรัตนา. (2565). ผลของกิจกรรมตามแนวพุทธจิตวิทยาโดยการฝึกสมาธิ. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 7(2), 183.

นพพล โพธิ์เงิน. (2560). การบริหารการศึกษาตามหลักไตรสิกขากับทฤษฎีเชิงระบบ. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์, 4(1), 140.

นางขวัญเนตร คาวีวงศ์. (2555). เรียนให้มีความสุข. ในการประชุมคณะกรรมการศึกษาและพัฒนาความรู้ทางจิตวิทยาและสังคม ครั้งที่ 3/2555. แหล่งที่มา: https://shorturl.asia/PUKxu [15 สิงหาคม 2568]

นางสาวนิโลบล สัตบุตร,. (2564). แบบการสอนของอาจารย์กับความสุขในการเรียนของนักศึกษา. (โครงงานพิเศษทางจิตวิทยา คณะจิตวิทยา). มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต.

ปานทิพย์ พอดี, (2562). รูปแบบการเรียนรู้อย่างมีความสุข (FART). วารสารวิชาการสังคมมนุษย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช, 11(1), 78-90.

ปุทมพร เปยถีนอม, สะอาดลักษณ์ จงคล้ายกลาง. (2024). การพัฒนาความสุขในการเรียนรู้ของนักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา. Leadership Educational Administration Development Journal Ramkhamhaeng University, 1(1), 12-15

พระครูวินัยธรสมุทร ถาวรธมฺโม, อำนาจ ยอดทอง,ภิญญาพัชญ์ ปลากัดทอง. (2562). ศึกษาวิเคราะห์รูปแบบการเรียนรู้อย่างมีความสุขในพระพุทธศาสนา. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 7(2), 167–168.

พระปลัดไพทูรย์ ธมมโชโต (ใจชื่น), แม่ชีกฤษณา รักษาโฉม. (2564). ศึกษาการฝึกสติเสริมสร้างสมาธิในการเรียนของนักเรียนโรงเรียนสระลุมพุก. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 8(3), 6.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2552). การศึกษาทั่วไปเพื่อพัฒนามนุษย์. กรุงเทพฯ: ศูนย์บริหารจัดการวิชาศึกษาทั่วไป มศว.

พระมงคลธรรมวิธาน,พระมหาประสิทธิ์ สระทอง. (2563). การสร้างความสุขในทัศนะของพระพุทธศาสนา. วารสารสิรินธรปริทรรศน์, 21(1), 261.

พระมหาบุญนา ฐานวีโร. (2560). วิธีการสอนอย่างมีความสุข. วารสารศึกษาศาสตร์ มมร, 5(1), 35.

พระมหาสุวัฒน์ กิตฺติเมธี (คงยืน),สมควร นามสีฐาน, (2565). บทบาทครูในการสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ให้ผู้เรียนมีความสุข. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 7(3), 595.

พระมหาอุดร อุตฺตโร (มากดี), พระครูสิริภูรินิทัศน์ (ฐิตสคฺโค ดิษสวรรค์). (2565). การพัฒนาตนให้มีความสุขตามวิถีพุทธ. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 10(1), 167.

พระสมพร ปสนฺโน (หลังแก้ว). (2567). การประยุกต์ใช้หลักคำสอนทางพระพุทธศาสนาในสังคมยุค 4.0. วารสารปัญญาและคุณธรรม, 1(3), 24–26.

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต. (ไม่ระบุปี). โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (เล่ม 22, หน้า 35–36).

พระเปรมชัย พงาตุนัด. (2567). การจัดการเรียนรู้ด้วยการเจริญอานาปานสติ. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 6(5), 1160–1161.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (เล่ม 10, หน้า 88). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

รศ.รินทร์ เกรย์,วรชัย ทองไทย,เรวดี สุวรรณนพเก้า. (2553). ความสุขเป็นสากล. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล.

สงกรานต์ อนุสุเรนทร์, (2566). การประยุกต์ใช้หลักไตรสิกขาในการบริหารการศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการจินตาสิทธิ์, 1(2), 92-102.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2566). ทุกข์สำหรับเห็น แต่สุขสำหรับเป็น. ในงานพระราชทานเพลิงศพ ดร.วิรัช อารมย์ดี (พิมพ์ครั้งที่ 94), 5.

สุธีรา งามเกียรติทรัพย์, การสร้างบรรยากาศในการเรียนให้เกิดความคิดสร้างสรรค์. วารสารนิตยสารเสียงจากมหายาน, 7(1), 27.

สุภัสสรา วันทมาตย, พระมหาญาณวัฒน ฐิตวฑฺฒโน. (2566). SUPAT Model: รูปแบบการเรียนรู้สู่การพัฒนานวัตกรรมผู้เรียนร่วมกับหลักอิทธิบาท 4. วารสารครุศาสตรปริทรรศน์, 10(2), 523.

สันติ เมืองแสง, พระรัตนมุนี (ปุณณมี วิสารโท). (2566). สังคมศึกษาวิถีพุทธ: การประยุกต์หลักธรรมเพื่อลดความเครียดของนักเรียน. วารสารนวพุทธศาสตร์, 2(2), 65.

อธิคุณ สินธนาปัญญา, อภิธีร์ ,ทรวบัณฑิตย์, ราชัน บุญธิมา, วีระ สุภากิจ,. (2557). การบริหารความสุขในสถานศึกษา. สุทิปริทัศน์, 28(88), 20.

Scott, E. (2568). อนาคตของการศึกษา: มุมมองสู่ 20 ปีข้างหน้า. Retrieved: https://shorturl.asia/isHUa [11 August 2568].