การส่งเสริมสุขนิสัยสำหรับเด็กปฐมวัยโดยใช้การเรียนการสอนแบบมอนเตสซอรี - ม่วงอยู่ นุชจรีย์; ก้อนในเมือง สิขรินทร์; สุขบัว กาญจนา; ชัยภักดี ณัฐพงศ์ (วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ, 2026)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาการมีสุขนิสัยของเด็กปฐมวัย ที่ได้รับการเรียนการสอนแบบมอนเตสซอรีก่อนและระหว่างการจัดกิจกรรมในแต่ละช่วงสัปดาห์ และ 2) เพื่อเปรียบเทียบการมีสุขนิสัยของเด็กปฐมวัยที่ได้รับการเรียนการสอนแบบมอนเตสซอรี รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ โดยใช้แนวคิดการจัดการเรียนรู้แบบมอนเตสซอรีของ Maria Montessori และแนวคิดการส่งเสริมสุขนิสัยของเด็กปฐมวัยเป็นกรอบการวิจัย พื้นที่วิจัย คือโรงเรียนบ้านฉนวน ตำบลบ้านดอน อำเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ กลุ่มตัวอย่าง คือ เด็กปฐมวัย ชาย-หญิง ระหว่างอายุ 5-6 ปี จำนวน 8 คน ซึ่งได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย (Simple Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แผนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนแบบมอนเตสซอรี และ 2) แบบสังเกตพฤติกรรมสุขนิสัย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณา ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ และค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบคะแนนก่อนและหลังการจัดกิจกรรมด้วยสถิติ Wilcoxon Signed Ranks Test ผลการวิจัยพบว่า ตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 1) เด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนแบบมอนเตสซอรีมีพฤติกรรมด้านสุขนิสัยดีขึ้นอย่างต่อเนื่องในแต่ละสัปดาห์ โดยภาพรวมมีระดับการมีสุขนิสัยอยู่ในระดับดี ตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 2) เด็กปฐมวัยมีคะแนนสุขนิสัยหลังการจัดกิจกรรมสูงกว่าก่อนการจัดกิจกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Z = -2.52, p = .008) ผลการวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่าการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนแบบมอนเตสซอรีสามารถส่งเสริมและพัฒนาสุขนิสัยของเด็กปฐมวัยได้อย่างมีประสิทธิผล เด็กเกิดการเรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริงและการฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาสุขนิสัยของเด็กปฐมวัยในสถานศึกษาอื่น ๆ ได้