การวิเคราะห์ความเสี่ยงของเด็กระดับปฐมวัยสู่ความเป็นพลเมืองดิจิทัล

บทคัดย่อ

          การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากการใช้เทคโนโลยีที่ส่งผลต่อพฤติกรรม การเรียนรู้ และการเข้าสู่ความเป็นพลเมืองดิจิทัล 2) เสนอแนะแนวทางการส่งเสริมความเป็นพลเมืองดิจิทัลอย่างเหมาะสมในเด็กปฐมวัย กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ประกอบด้วย ครูปฐมวัย ผู้ปกครอง และตัวแทนเด็กปฐมวัย (อายุ 3–6 ปี) จากโรงเรียนอนุบาลในเขตพื้นที่ปริมณฑล จำนวน 5 แห่ง ใช้การเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง และแบบสังเกตพฤติกรรมเด็ก การวิเคราะห์และสรุปข้อมูล ประกอบด้วย การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา การตรวจสอบแบบสามเส้าและการตรวจสอบโดยผู้ให้ข้อมูล

          ผลการศึกษา พบว่า 1) จากผลการวิเคราะห์ความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากการใช้สื่อดิจิทัลที่ส่งผลต่อพฤติกรรม การเรียนรู้ และการเข้าสู่ความเป็นพลเมืองดิจิทัลผ่านการสัมภาษณ์จากมุมมองของครูปฐมวัยและผู้ปกครอง (1) ผลการวิเคราะห์ความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากการใช้สื่อดิจิทัลที่ส่งผลต่อพฤติกรรม การเรียนรู้ และการเข้าสู่ความเป็นพลเมืองดิจิทัลผ่านการสัมภาษณ์จากมุมมองของครูปฐมวัยและผู้ปกครอง พบว่าการใช้สื่อดิจิทัลของเด็กปฐมวัยเป็นทั้งโอกาสและความเสี่ยงที่จำเป็นต้องได้รับการชี้แนะและกำกับดูแลจากครูและผู้ปกครองอย่างใกล้ชิด พร้อมกับการปลูกฝังจริยธรรมดิจิทัลตั้งแต่ต้น เพื่อส่งเสริมการเติบโตเป็นพลเมืองดิจิทัลที่มีความรับผิดชอบ ปลอดภัย และสมดุลทั้งทักษะดิจิทัลและทักษะชีวิตอย่างมั่นคงในอนาคต (2) ผลการสังเกตพฤติกรรมเด็กระหว่างใช้สื่อดิจิทัลและมีการประเมินพฤติกรรมของเด็กปฐมวัยได้อย่างรอบด้าน ทั้งด้านสมาธิ การตอบสนอง การสื่อสาร และการใช้สื่อดิจิทัลอย่างเหมาะสม ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญในการส่งเสริมการเรียนรู้และลดความเสี่ยงต่อการใช้สื่อดิจิทัลอย่างไม่เหมาะสม และ 2) แนวทางการส่งเสริมความเป็น พลเมืองดิจิทัลอย่างเหมาะสมในเด็กปฐมวัย ตามความคิดเห็นของครูปฐมวัยและผู้ปกครองมีความคิดเห็นในทิศทางเดียวกันว่า การใช้สื่อดิจิทัลของเด็กปฐมวัยควรอยู่ภายใต้การดูแลอย่างเหมาะสม โดยเน้นการปลูกฝังจริยธรรมดิจิทัล การกำหนดขอบเขตเวลา การเลือกสื่อที่ส่งเสริมพัฒนาการและการจัดกิจกรรมหลากหลายเพื่อสร้างสมดุลระหว่างทักษะดิจิทัลกับทักษะชีวิตและสังคม