ผลของการจัดการเรียนรู้โดยบูรณาการการตั้งคำถามแบบโสเครติสกับการเรียนรู้ แบบร่วมมือที่มีต่อทักษะการคิดเชิงวิพากษ์เรื่องการออมและการลงทุนของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนโคกเจริญวิทยา จังหวัดลพบุรี
คำสำคัญ:
การตั้งคำถามแบบโสเครติส, การเรียนรู้แบบร่วมมือ, ทักษะการคิดเชิงวิพากษ์, การออมและการลงทุนบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. เปรียบเทียบทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้โดยใช้การตั้งคำถามแบบโสเครติสร่วมกับเทคนิคกลุ่มร่วมมือของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 2. เปรียบเทียบทักษะการคิดเชิงวิพากษ์หลังเรียนระหว่างกลุ่มที่จัดการเรียนรู้ด้วยการตั้งคำถามแบบโสเครติสร่วมกับเทคนิคกลุ่มร่วมมือกับกลุ่มที่จัดการเรียนรู้แบบปกติ และ 3. เปรียบเทียบผลต่างคะแนนทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ระหว่างกลุ่มที่จัดการเรียนรู้ด้วยการตั้งคำถามแบบโสเครติสร่วมกับเทคนิคกลุ่มร่วมมือกับกลุ่มที่จัดการเรียนรู้แบบปกติ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 จำนวน 2 ห้องเรียน รวม 70 คน ซึ่งคัดเลือกห้องเรียนแบบเจาะจงจาก 4 ห้องเรียน โดยกำหนดนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2/1 จำนวน 35 คนเป็นกลุ่มทดลอง และนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2/3 จำนวน 35 คน เป็นกลุ่มควบคุม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้การตั้งคำถามแบบโสเครติสร่วมกับเทคนิคกลุ่มร่วมมือและแผนการจัดการเรียนรู้แบบปกติ อย่างละ 18 แผน และ แบบทดสอบวัดทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ จำนวน 20 ข้อ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าทีแบบกลุ่มสัมพันธ์ การทดสอบค่าทีแบบกลุ่มอิสระ และขนาดอิทธิพล (Effect Size)
ผลการวิจัยพบว่า 1. นักเรียนกลุ่มทดลองมีคะแนนทักษะการคิดเชิงวิพากษ์หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ t(34) = 17.53, p < .001 2. นักเรียนกลุ่มทดลองมีคะแนนทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ หลังเรียนสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ t(68) = 5.78, p < .001 และ 3. นักเรียนกลุ่มทดลองมีผลต่างคะแนนทักษะการคิดเชิงวิพากษ์สูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ t(68) = 7.82, p < .001 โดยมีระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
Downloads
เอกสารอ้างอิง
จิดาภรณ์ ถิ่นตองโขบ. (2562). การจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบกลุ่มร่วมมือด้วยเทคนิคจิ๊กซอว์กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม เรื่อง พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 [รายงานการวิจัย]. โรงเรียนโคกโพธิ์ไชยศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 25 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.
ชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์. (2558). ศิลปะการสอนเพื่อผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 (พิมพ์ครั้งที่ 2). วีพรินท์.
ทิศนา แขมมณี. (2564). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 25). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิมพันธ์ เดชะคุปต์ และ พเยาว์ ยินดีสุข. (2561). การเรียนรู้เชิงรุกแบบรวมพลังกับ PLC เพื่อการพัฒนา. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ภริมา วินิธาสถิตย์กุล และ ชนินันท์ แย้มขวัญยืน. (2565). การเรียนรู้เชิงรุก: แนวทางการเรียนการสอนที่เป็นเลิศในศตวรรษที่ 21. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 6(3), 921 – 933. https://doi.org/10.14456/jeir.2022.24
วรินทร สิริพงษ์ณภัทร. (2566). การเสริมสร้างคุณลักษณะพลเมืองตื่นรู้ของผู้เรียนโดยการตั้งคำถามแบบโสเครติส. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 51(1), Article 8, 1 - 13. https://doi.org/10.58837/CHULA.EDUCU.51.1.8
วรินทร สิริพงษ์ณภัทร, สุภัทรา อิ่มทรัพย์, เทวินทร์ พูลพิพัฒน์, ศุภาพิชญ์ ฝ่ายเดช, ปรณัฐ กิจรุ่งเรือง, และอธิกมาส มากจุ้ย. (2567). เทคนิคการตั้งคำถามแบบโสเครติสเพื่อการคิดอย่างมีวิจารณญาณ. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 22(1), 21 – 36. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/suedujournal/article/view/266485/181018
วิภาพรรณ พินลา. (2560). แนวทางการจัดการเรียนรู้วิชาสังคมศึกษา เพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณสำหรับผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. วารสารปาริชาต, 30(1), 13 – 34. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/parichartjournal/article/view/83398/66345
สุทน ทองเล็ก. (2562). คิดอย่างปราชญ์ กระบวนการวิภาษวิธี: โสเครตีส. วารสารวิจัยวิชาการ, 2(2), 135 – 148. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/article/view/178655/140511
Abrami, P. C., Bernard, R. M., Borokhovski, E., Waddington, D. I., Wade, C. A., &Persson, T. (2015). Strategies for Teaching Students to Think Critically: A Meta - Analysis. Review of Educational Research, 85(2), 275 – 314. https://doi.org/10.3102/0034654314551063
Brookfield, S. D. (2012). Teaching for Critical Thinking: Tools and Techniques to Help Students Question Their Assumptions. Jossey - Bass.
Davies, P. (2015). Towards A Framework for Financial Literacy in The Context of Democracy. Journal of Curriculum Studies, 47(2), 300 – 316. https://doi.org/10.1080/00220272.2014.934717
Dewey, J. (1933). How We Think: A Restatement of The Relation of Reflective Thinking to The Educative Process. D.C. Heath.
Ennis, R. H. (2011). The Nature of Critical Thinking: An Outline of Critical Thinking Dispositions and Abilities. University of Illinois. https://education.illinois.edu/docs/default-source/faculty-documents/robert-ennis/thenatureofcriticalthinking_51711_000.pdf
Facione, P. A. (2015). Critical Thinking: What It Is and Why It Counts. Insight Assessment. https://www.researchgate.net/publication/251303244_Critical_Thinking_What_It_Is_and_Why_It_Counts
Halpern, D. F. (2014). Thought and Knowledge: An Introduction to Critical Thinking (5th ed.). Psychology Press. https://psycnet.apa.org/record/2013-22957-000
Johnson, D. W. & Johnson, R. T. (2009). An Educational Psychology Success Story: Social Interdependence Theory and Cooperative Learning. Educational Researcher, 38(5), 365 – 379. https://doi.org/10.3102/0013189X09339057
Kuder, G. F., & Richardson, M. W. (1937). The Theory of The Estimation of Test Reliability. Psychometrika, 2(3), 151 - 160. https://doi.org/10.1007/BF02288391
Lusardi, A. & Mitchell, O. S. (2014). The Economic Importance of Financial Literacy: Theory and Evidence. Journal of Economic Literature, 52(1), 5 – 44. https://www.aeaweb.org/articles?id=10.1257/jel.52.1.5
OECD. (2020). OECD/INFE 2020 International Survey of Adult Financial Literacy. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/145f5607-en
Paul, R. & Elder, L. (2007). The Thinker’s Guide to The Art of Socratic Questioning. Foundation for Critical Thinking.
Paul, R. & Elder, L. (2014). The Miniature Guide to Critical Thinking: Concepts and Tools (7th ed.). Foundation for Critical Thinking Press. https://www.criticalthinking.org/files/Concepts_Tools.pdf
Prince, M. (2004). Does Active Learning Work? A Review of The Research. Journal of Engineering Education, 93(3), 223 – 231. https://doi.org/10.1002/j.2168-9830.2004.tb00809.x
Slavin, R. E. (2014). Cooperative Learning and Academic Achievement: Why Does Groupwork Work?. Anales de Psicología, 30(3), 785 – 791. https://doi.org/10.6018/analesps.30.3.201201
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Harvard University Press.
Walstad, W. B. & Rebeck, K. (2017). The Test of Financial Literacy: Development and Measurement Characteristics. The Journal of Economic Education, 48(2), 113 – 122. https://doi.org/10.1080/00220485.2017.1285739
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.