โรงเรียนขนาดเล็กควรยุบหรือไม่

ผู้แต่ง

  • รดา สังข์แก้ว มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน
  • สุมิตร สุวรรณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน
  • พัชราภา ตันติชูเวช มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน

คำสำคัญ:

โรงเรียนขนาดเล็ก, การยุบโรงเรียน, การบริหารจัดการโรงเรียน

บทคัดย่อ

   บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอสถานการณ์การบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กซึ่งเป็นการศึกษาระดับประถมศึกษาที่มีความสำคัญต่อคนในชุมชน มีความสำคัญต่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และการพัฒนาประเทศ โรงเรียนขนาดเล็กมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปี เนื่องจากอัตราการเกิดของประชากรลดลงอย่างต่อเนื่อง การยุบโรงเรียนขนาดเล็กทำให้เกิดปัญหาการเดินทาง เศรษฐกิจท้องถิ่น และวัฒนธรรมและความสัมพันธ์ในชุมชน แต่การมีโรงเรียนขนาดเล็กมากเกินไปโดยไม่ยุบรวมอาจส่งผลต่อความคุ้มค่าทางงบประมาณและคุณภาพการศึกษา การเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการศึกษาจึงต้องมีการยุบรวมโรงเรียนบ้าง โดยพิจารณาตามความเหมาะสมของแต่ละพื้นที่ทั้งจำนวนเด็ก จำนวนโรงเรียน และสภาพภูมิประเทศ ทั้งนี้ควรคำนึงถึงความเดือดร้อนของเด็กนักเรียน ชุมชน ผู้เกี่ยวข้องเป็นสำคัญ การพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็กให้มีความเข้มแข็งและมีคุณภาพการศึกษาดีขึ้นมาได้นั้นต้องได้รับความร่วมมือจากทุกภาคส่วน โดยใช้หลักการบริหารแบบเครือข่ายและหลักการมีส่วนร่วม เพื่อให้เด็กได้รับโอกาสทางการศึกษาและคุณภาพการศึกษาอย่างทั่วถึงทุกคน

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2566, 13 มิถุนายน). ปักหมุดความเหลื่อมล้ำ แก้โจทย์โรงเรียนขนาดเล็ก. https://www.eef.or.th/inequality-in-small-school/

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562. (2562, 1 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 136 ตอนที่ 57 ก. หน้า 49 – 53. https://www.moe.go.th/wp-content/uploads/2022/01/MOE-Authority.pdf

มติชน. (2567, 16 กันยายน). จับตา ‘สพฐ.’ เดินเครื่อง แก้ปัญหา ร.ร.เล็ก รวมกลุ่มใช้ทรัพยากร - แก้ขาดแคลน. มติชนสุดสัปดาห์. https://www.matichonweekly.com/column/article_799683

มนต์นภัส มโนการณ์. (2560). การสังเคราะห์การจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานบนพื้นที่สูงและทุรกันดาร. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 18(1), 70 - 82.

ศุนิสา ทดลา. (2566). โรงเรียนขนาดเล็ก: ปัญหาหรือโอกาสของการจัดการศึกษา. ครุศาสตร์สาร, 17(2), 43 - 55. https://so17.tci-thaijo.org/index.php/EduBSRU/article/view/174/151

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ. (2559). รายงานของสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการศึกษา เรื่อง การบริหารจัดการศึกษาโรงเรียนขนาดเล็ก. สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). แผนบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567, 3 กันยายน). สพฐ. ประชุมบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กและโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา. [Image Attached]. Facebook. https://www.facebook.com/share/1CkgwveyWe/?mibextid=wwXIfr

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 – 2579. บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด

สำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). แผนปฏิบัติราชการระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566 - 2570). บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.

สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (2565, 28 กันยายน). รมว.ศธ.ตอบกระทู้ถาม “การควบรวมโรงเรียนขนาดเล็ก และการจัดสรรงบประมาณด้านบุคลากรทางการศึกษา”. https://ops.moe.go.th/360small-school-merger/

สุมิตร สุวรรณ, สุริน ชุมสาย ณ อยุธยา, ทัศตริน วรรณเกตุศิริ, นันทรัตน์ เครืออินทร์, กุลธิดา นุกูลธรรม, และวิทัศน์ ฝักเจริญผล. (2560). การสร้างเครือข่ายความร่วมมือพหุภาคีเพื่อการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนขนาดเล็กจังหวัดนครปฐม. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 45(1), 282 - 298. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDUCU/article/view/106122/84077

อิทธิพล พลเหี้ยมหาญ. (2562). โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดเล็ก ปัญหาใหญ่ของการศึกษาไทย. วารสารสถาบันวิจัยพิมลธรรม, 6(2), 93 - 104. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/prij/article/view/247405

Kearns, R. A., Lewis, N., McCreanor, T., & Witten, K. (2009). The Status Quo is not An Option: Community Impacts of School Closure in South Taranaki, New Zealand. Journal of Rural Studies, 25(1), 131 – 140. https://doi.org/10.1016/j.jrurstud.2008.08.002

Lyson, T. A. (2002). What Does A School Mean to A Community? Assessing The Social and Economic Benefits of Schools to Rural Villages in New York. Journal of Research in Rural Education, 17(3), 131 – 137. https://promiseofplace.org/sites/default/files/2018-06/Lyson%20schools%20benefit%20rural%20communities.pdf

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

09-06-2026

รูปแบบการอ้างอิง

สังข์แก้ว ร. ., สุวรรณ ส. ., & ตันติชูเวช พ. . (2026). โรงเรียนขนาดเล็กควรยุบหรือไม่. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี, 2(1), 161–172. สืบค้น จาก https://so10.tci-thaijo.org/index.php/HSEdutrujo/article/view/2511